Μια νέα και δυνητικά πολύ μεγάλη αγορά για την αποθήκευση ενέργειας αρχίζει να διαμορφώνεται στην Ελλάδα, πέρα από τα μεγάλα standalone έργα μπαταριών που έχουν συγκεντρώσει μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Πρόκειται για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε υφιστάμενα έργα ΑΠΕ, με παράγοντες της αγοράς να υπολογίζουν ότι υπάρχει μια δεξαμενή περίπου 6.000 δυνητικών επενδυτών, οι οποίοι θα μπορούσαν σταδιακά να προσθέσουν μπαταρίες στα έργα τους.

Η συγκεκριμένη προοπτική αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι περικοπές παραγωγής, οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές και η συμπίεση των capture prices των φωτοβολταϊκών αλλάζουν τα οικονομικά δεδομένα για τους παραγωγούς ΑΠΕ.

Έτσι, η επόμενη μεγάλη αγορά για τις μπαταρίες δεν αφορά μόνο τους επενδυτές που σχεδιάζουν αυτόνομους σταθμούς αποθήκευσης. Αφορά και ένα σημαντικό τμήμα του υφιστάμενου στόλου ΑΠΕ, το οποίο μπορεί να «υβριδοποιηθεί», προσθέτοντας αποθήκευση ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς το πότε διαθέτει την παραγόμενη ενέργεια.

Η δεξαμενή των 6.000 επενδυτών

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 6.000 δυνητικοί επενδυτές για συστήματα αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή, με σημαντικό μέρος της συγκεκριμένης αγοράς να αφορά μικρότερα και μεσαίου μεγέθους υφιστάμενα έργα ΑΠΕ.

Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες εστιάζουν και στην προοπτική χορήγησης όρων σύνδεσης για περίπου 2 GW co-located έργων μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια. Εφόσον το συγκεκριμένο μέγεθος μεταφραστεί σε πραγματικές επενδύσεις, μπορεί να δημιουργήσει μια δεύτερη μεγάλη αγορά αποθήκευσης δίπλα στα standalone BESS.

Η βασική διαφορά είναι ότι στην περίπτωση αυτή ο επενδυτής δεν ξεκινά ένα νέο project από μηδενική βάση. Προσθέτει αποθήκευση σε ένα υφιστάμενο παραγωγικό asset, με στόχο να βελτιώσει το οικονομικό του προφίλ και να περιορίσει την έκθεσή του στις νέες συνθήκες που επικρατούν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μπαταρία ως «ασπίδα» για τα φωτοβολταϊκά

Η ανάγκη αυτή γίνεται εντονότερη όσο αυξάνεται η διείσδυση των φωτοβολταϊκών. Η μεγάλη παραγωγή τις μεσημεριανές ώρες πιέζει τις τιμές προς τα κάτω, ενώ σε περιόδους χαμηλής ζήτησης και υψηλής παραγωγής ΑΠΕ αυξάνεται και ο κίνδυνος περικοπών.

Για έναν υφιστάμενο παραγωγό, επομένως, η μπαταρία αποκτά διαφορετική αξία από εκείνη ενός αυτόνομου storage project. Του επιτρέπει να μεταφέρει χρονικά μέρος της παραγωγής του, αποθηκεύοντας ενέργεια τις ώρες κατά τις οποίες η αξία της είναι χαμηλή και διαθέτοντάς την όταν οι συνθήκες της αγοράς είναι ευνοϊκότερες.

Με τον τρόπο αυτό μπορεί να περιοριστεί η έκθεση στις ώρες χαμηλών capture prices και να βελτιωθεί η συνολική οικονομική απόδοση του asset.

Παράγοντες της αγοράς παραπέμπουν μάλιστα σε παραδείγματα από άλλες ευρωπαϊκές αγορές, όπου επενδυτές με ήδη χρηματοδοτημένα φωτοβολταϊκά χαρτοφυλάκια εξετάζουν την προσθήκη μπαταριών ακριβώς για να μειώσουν το ρίσκο από τις πολύ χαμηλές τιμές τις ώρες της ηλιακής παραγωγής.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η κίνηση αυτή μπορεί να αντιμετωπιστεί θετικά και από την πλευρά των τραπεζών, καθώς η προσθήκη αποθήκευσης σε ένα υφιστάμενο φωτοβολταϊκό μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να λειτουργήσει ως μέσο de-risking του ίδιου του αρχικού δανειοδοτούμενου asset.

Από το «παράγω όταν έχει ήλιο» στο «πουλάω όταν χρειάζεται»

Αυτή είναι και η μεγάλη αλλαγή που φέρνει η αποθήκευση στο επιχειρηματικό μοντέλο των ΑΠΕ.

Ένα φωτοβολταϊκό χωρίς μπαταρία είναι υποχρεωμένο να παράγει όταν υπάρχει ηλιοφάνεια, δηλαδή ακριβώς τις ώρες κατά τις οποίες παράγουν ταυτόχρονα χιλιάδες άλλα φωτοβολταϊκά. Όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση που ασκείται στις τιμές εκείνες τις ώρες.

Η αποθήκευση εισάγει στην εξίσωση τον παράγοντα του χρόνου: η ηλιακή ενέργεια παράγεται όταν υπάρχει διαθέσιμος πόρος, αλλά η μπαταρία επιτρέπει να αξιοποιηθεί όταν το σύστημα και η αγορά τη χρειάζονται περισσότερο.

Η δυνατότητα αυτή αποκτά μεγαλύτερη οικονομική αξία όσο η αγορά περνά σε περιβάλλον αυξημένων περικοπών και μεγαλύτερης μεταβλητότητας των τιμών.

Νέο πεδίο και για τις τράπεζες

Η ανάπτυξη των co-located και behind-the-meter μπαταριών δημιουργεί παράλληλα μια νέα κατηγορία χρηματοδοτήσεων.

Τραπεζικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει γενικευμένη απροθυμία χρηματοδότησης της αποθήκευσης. Αντίθετα, η χρηματοδοτική δομή προσαρμόζεται στο ρίσκο και στις χρηματοροές κάθε project.

Όσο περισσότερο merchant είναι ένα έργο, τόσο μεγαλύτερη είναι η μεταβλητότητα των εσόδων και συνεπώς χαμηλότερη η μόχλευση που μπορεί να δεχθεί μια τράπεζα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με εκτιμήσεις που διατυπώνονται στην αγορά, ένα merchant battery project αξιόπιστου επενδυτή μπορεί να χρηματοδοτηθεί περίπου στο 50%-60% της επένδυσης, ενώ όταν υπάρχουν περισσότερο εξασφαλισμένες χρηματοροές το ποσοστό μπορεί να φθάσει ακόμη και κοντά στο 70%.

Στην περίπτωση ενός υφιστάμενου φωτοβολταϊκού, η εξίσωση παρουσιάζει πρόσθετο ενδιαφέρον. Η τράπεζα γνωρίζει ήδη το asset και τον επενδυτή, ενώ η προσθήκη της μπαταρίας μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συνολικού project απέναντι στις χαμηλές τιμές και στις περικοπές.

Με άλλα λόγια, η αποθήκευση μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης για τη μείωση του κινδύνου που δημιουργεί η μεταβολή των συνθηκών στην αγορά.

Από τα standalone στα υβριδικά έργα

Η μετατόπιση αυτή μπορεί να αποτελέσει ένα από τα επόμενα μεγάλα κεφάλαια της ελληνικής αγοράς αποθήκευσης.

Μέχρι σήμερα το ενδιαφέρον έχει επικεντρωθεί κυρίως στα standalone έργα και στη συζήτηση για το πόσα GW αυτόνομων μπαταριών μπορεί να υποστηρίξει οικονομικά το ελληνικό σύστημα. Ωστόσο, τα co-located και behind-the-meter συστήματα δημιουργούν μια διαφορετική αγορά, η οποία συνδέεται άμεσα με το μεγάλο υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ.

Και εδώ το οικονομικό κίνητρο γίνεται ολοένα ισχυρότερο. Όσο αυξάνονται οι ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή των φωτοβολταϊκών έχει χαμηλή αξία ή περιορίζεται, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αξία της δυνατότητας μεταφοράς της ενέργειας σε άλλη χρονική ζώνη.

Αυτό μπορεί να μετατρέψει χιλιάδες υφιστάμενες μονάδες ΑΠΕ σε μια από τις μεγαλύτερες δυνητικές αγορές για μπαταρίες τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: https://energypress.gr/