Κώστας Δεληγιάννης
Με την απόδειξη της ισχυρής σύζευξης της ελληνικής αγοράς με τα γειτονικά (λιγότερο «πράσινα») ηλεκτρικά συστήματα, κατάφερε το ΥΠΕΝ όχι μόνο να αναιρέσει τη μείωση των αποζημιώσεων των ενεργοβόρων βιομηχανιών μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης CO2, αλλά να αυξήσει τα σχετικά ποσά που θα λάβουν οι επιλέξιμες επιχειρήσεις για την 5ετία 2026-2030.
«Κλειδί» αποτέλεσε ο εθνικός συντελεστής αντιστάθμισης, ο οποίος κανονικά προβλεπόταν να μειωθεί προοδευτικά στους 0,58 τόνους CO2 ανά Μεγαβατώρα μέχρι το 2030. Ωστόσο, η ισχυρή σύζευξη με τη βουλγαρική αγορά είχε ως συνέπεια ο συντελεστής να αναθεωρηθεί στους 0,76 τόνους CO2 ανά Μεγαβατώρα. Στη συνέχεια, μελέτη που εκπόνησε το ΥΠΕΝ και η οποία έδειξε πως οι εγχώριες τιμές ηλεκτρισμού καθορίζονται πολλές ώρες από τις εισαγωγές από γειτονικά ηλεκτρικά συστήματα, τα οποία έχουν μεγαλύτερο ανθρακικό αποτύπωμα, είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί ακόμη περισσότερο στους 0,82 τόνους CO2 ανά Μεγαβατώρα.
Με αυτό τον τρόπο, μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης, οι επιλέξιμες βιομηχανίες θα εξοικονομήσουν 75 εκατ. ευρώ περίπου ετησίως μέχρι το 2030, δηλαδή 375 εκατ. την 5ετία. Πρόκειται για το μέτρο με το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος, από τις δύο παρεμβάσεις άμεσης μείωσης του ενεργειακού κόστους των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Ωστόσο, είναι και το πιο στοχευμένο, καθώς οι επιλέξιμες βιομηχανίες ανέρχονται σε 57.
Αντίθετα, μικρότερη εξοικονόμηση θα εξασφαλίζει η μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ – της τάξης των 25 εκατ. ετησίως, ήτοι 125 εκατ. στην 5ετία. Ωστόσο, το εν λόγω μέτρο θα έχει μεγαλύτερο εμβέλεια, καθώς θα επωφεληθούν από αυτό όλες οι βιομηχανίες στην υψηλή, τη μέση και τη χαμηλή τάση – περίπου 223.000 επιχειρήσεις.
Οι επιδοτήσεις μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού
Το πακέτο μέτρων συμπληρώνεται με το πρόγραμμα του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, συνολικού ύψους 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούνιο και στοχεύει στη χρηματοδότηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Αφορά κλάδους όπως η βιομηχανία αλουμινίου, χαλκού και σιδήρου, οι μεταλλικές κατασκευές, η παραγωγή τσιμέντου, χαρτιού και ξυλείας, καθώς και ο τομέας της χημικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της φαρμακοβιομηχανίας.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, ο εξηλεκτρισμός θερμικών διεργασιών και βιομηχανικών οχημάτων, η αντικατάσταση ή αναβάθμιση παλαιού εξοπλισμού, η ενεργειακή αναβάθμιση βιομηχανικών εγκαταστάσεων, οι βελτιώσεις στα συστήματα βιομηχανικής ψύξης και free cooling, καθώς και η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες.
Η πρόσκληση για την κατάθεση επενδυτικών προτάσεων θα δημοσιευθεί εντός του Ιουνίου, με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων να ξεκινά μέσα στον ίδιο μήνα και να διαρκεί από ενάμιση έως δύο μήνες. Η ένταξη στο πρόγραμμα θα γίνεται κατόπιν αξιολόγησης και θα σημαίνει επιδότηση των δράσεων, που μπορεί να φτάσει έως το 35% του κόστους τους.
Οι επιλέξιμες επενδύσεις θα έχουν στρατηγικό χαρακτήρα, αφορώντας ολοκληρωμένα «πακέτα» έργων με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 20 εκατ. ευρώ και ενδεχομένως να υπερβαίνει ακόμη και τα 30 εκατ. ευρώ. Βασικός στόχος θα είναι η στήριξη συνδυαστικών επενδύσεων που θα συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τις επιχειρήσεις που θα ενταχθούν. Μάλιστα, σε περίπτωση αυξημένου ενδιαφέροντος, εξετάζεται η προοπτική ενεργοποίησης και δεύτερου κύκλου χρηματοδότησης, επίσης μέσω πόρων του Ταμείου Εκσυγχρονισμού.
Η εκτίμηση του ΥΠΕΝ
Σε ό,τι αφορά τα μέτρα για την άμεση μείωση του κόστους, το ΥΠΕΝ τονίζει ότι η ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης υπερέχει σαφώς σε σύγκριση με το ιταλικό μοντέλο, το οποίο αρχικά είχε προκριθεί ως βασική διεκδίκηση.
Ένας σημαντικός λόγος είναι πως προσφέρει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια εξοικονόμησης – στα 5 χρόνια αντί για 3 έτη. Επίσης, παρέχει ελαφρώς υψηλότερο οικονομικό όφελος, στα 75 εκατ. ευρώ ετησίως έναντι περίπου 70 εκατ.
Ίσως ακόμη πιο σημαντικό είναι πως οι ωφελούμενες επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να επιστρέψουν τις ελαφρύνσεις στο μέλλον – έστω και έμμεσα, προχωρώντας σε επενδύσεις. Υπενθυμίζεται πως στο ιταλικό μοντέλο οι βιομηχανίες θα ήταν υποχρεωμένες να αποπληρώσουν το λεγόμενο «ενεργειακό δάνειο» στην πορεία, αναπτύσσοντας έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Οι αστερίσκοι της βιομηχανίας
Από την πλευρά της, η βιομηχανία φαίνεται να θεωρεί ότι, αν και θετικά, τα μέτρα δεν αντιμετωπίζουν πλήρως το υψηλό εγχώριο κόστος ενέργειας. Η διοίκηση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) τα χαρακτήρισε «ευπρόσδεκτα, αλλά ανεπαρκή». Ένα βασικό επιχείρημα είναι ότι η μείωση των ΥΚΩ – που αφορά τις περισσότερες επιχειρήσεις – δεν αρκεί, όπως επισήμανε και ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος.
Ο Πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων, σημειώνει ότι οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται κυρίως στην ενίσχυση ενός υπάρχοντος μέτρου, της αντιστάθμισης CO2, που εφαρμόζεται από το 2013 και δεν καλύπτει όλες τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η ενίσχυση αυτή θα δοθεί υπό την προϋπόθεση ότι τα επόμενα χρόνια θα διατεθεί αντίστοιχο ποσοστό από τα έσοδα των δωρεάν δικαιωμάτων CO2 -άνω του 25%- δεδομένου ότι το 2023 δόθηκε το 16,2% και το 2025 έως τώρα το 20%.
Ο κ. Κοντολέων τονίζει ότι η μείωση των ΥΚΩ δεν επαρκεί για τις βιομηχανίες που δεν καλύπτονται από την αντιστάθμιση και αποτελούν την πλειονότητα. Ζητά από την κυβέρνηση να συντονιστεί με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες για τη βελτίωση του μέτρου που ανακοίνωσε η Κομισιόν (CISAF), ώστε να εφαρμόζεται παράλληλα με την αντιστάθμιση CO2, χωρίς συμψηφισμούς.
Η παράμετρος της νέας κρίσης
Άλλες πηγές της βιομηχανίας επισημαίνουν ότι οι συνθήκες έχουν επιδεινωθεί κατά τους επτά μήνες διαπραγματεύσεων, που χρειάστηκαν για να πειστεί η Κομισιόν. Κι αυτό γιατί, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της νέας κρίσης που έχει ενσκήψει, είναι ακόμη πιο αναγκαία η περαιτέρω ενίσχυση των ελαφρύνσεων για τις εγχώριες βιομηχανίες. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε πως η συζήτηση με το ΥΠΕΝ συνεχίζεται, με νέες προτάσεις απ την πλευρά του ΣΕΒ που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη διακοψιμότητα, και οι οποίες δεν σημαίνουν απαραίτητα την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι στη χθεσινή ανακοίνωση των μέτρων ο κ. Παπασταύρου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά: «η κυβέρνηση παραμένει σε εγρήγορση, καθώς είναι προφανές ότι η ένταση και η έκταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή μάς επηρεάζει όλους».
Πηγή: https://energypress.gr/