Γιώργος Φιντικάκης 

Αγώνα δρόμου για να γεμίσει τις αποθήκες της ενόψει χειμώνα αλλά με τιμές 45%-50% υψηλότερες απ’ ότι πριν το πόλεμο, ξεκινά η Ευρώπη, καθώς ο Μάιος μπήκε με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου από το 2018.

Η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών διαμορφώνεται μόλις στο 33,8%, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, που φτάνει το 55%, καταγράφοντας το μεγαλύτερο κενό των τελευταίων εννέα ετών.

Τα στοιχεία του Gas Infrastructure Europe αποτυπώνουν την πίεση που δέχεται το σύστημα, με σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Αν και τα επίπεδα ποικίλουν, για παράδειγμα στην Ολλανδία τα αποθέματα βρίσκονται μόλις στο 6%, στη Γερμανία στο 26,9%, στη Γαλλία 34,1%, στην Αυστρία 40% και στην Ιταλία 51%, η μεγάλη εικόνα δεν αλλάζει και δείχνει τη δυσκολία της άσκησης που καλούνται να λύσουν οι κυβερνήσεις (https://energiedashboard.admin.ch/gas/eu-gasspeicher).
 
Δεδομένου ότι πληρότητα 33,8% σημαίνει πως αυτή τη στιγμή οι αποθήκες διαθέτουν ποσότητες 378 Tεραβατωρών φυσικού αερίου, για την επίτευξη του στόχου του 80% έως την 1η Νοεμβρίου απαιτούνται αποθέματα της τάξης των 894 TWh.
 
Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα πρέπει να προστεθούν περίπου 516 Tεραβατώρες, μια πρόκληση που αυξάνει σημαντικά την εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές LNG.
 
Για να γίνει αντιληπτό τι σημαίνει η επίτευξη του στόχου, το Montel υπολογίζει ότι απαιτούνται εισαγωγές περίπου 130 φορτίων LNG τον μήνα αυτό το καλοκαίρι, (https://www.linkedin.com/posts/the-european-gas-market-is-set-for-a-challenging-share-7455914460214607872-eMEe/?utm_source=chatgpt.com) ή 10 φορτία ανά μήνα περισσότερα απ’ ότι πέρυσι.
 
Αυτό ισοδυναμεί με έναν ημερήσιο ρυθμό περίπου 2,85 TWh ανά ημέρα, που θα πρέπει να διατηρηθεί ανεξαρτήτως των ποσοτήτων που θα καταναλωθούν για τις τυχόν αυξημένες ανάγκες ενός καλοκαιριού με υψηλότερες των φυσιολογικών θερμοκρασίες.
 
Και όλα αυτά, ενώ λείπει από την εξίσωση το LNG του Κατάρ που καλύπτει το 20% της παγκόσμιας παραγωγής - ουδείς γνωρίζει πότε θα επιστρέψει και σε τι βαθμό ακόμη και αν ανοίξουν τα Στενά - και με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον ανταγωνισμό με την Ασία, της οποίας οι χώρες του Κόλπου αποτελούν τον παραδοσιακό τροφοδότη και την όποια πίεση φέρει στις τιμές.
Το καλό και το κακό σενάριο
 
Κάπου εδώ ξεκινούν και τα σενάρια. Σύμφωνα με την ανάλυση της Energy Aspects, την οποία επικαλείται το Montel, το ευνοϊκό σενάριο προβλέπει σταδιακή αποκατάσταση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Επιστροφή δηλαδή στο 50% της κανονικής ροής έως τα τέλη Μαΐου και στο 75% έως τα τέλη Ιουνίου. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αποκλιμακωθούν στην περιοχή των 30–35 ευρώ/MWh.
 
Η αγορά ωστόσο κινείται σε υψηλά επίπεδα, με τις τιμές να φτάνουν χθες έως και τα 49 ευρώ/MWh στο χρηματιστήριο του Αμστερνάμ πριν κλείσουν στα 46,9 ευρώ. 
 
Στον αντίποδα, το δυσμενές σενάριο θέλει τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά έως τα τέλη Ιουνίου, εξέλιξη που θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές και πάνω από τα 50 ευρώ/MWh. Στη πραγματικότητα κανένα σενάριο δεν είναι καθησυχαστικό και η βασική εκτίμηση συγκλίνει στο ότι η Ευρώπη θα προμηθευτεί φυσικό αέριο σε υψηλότερες τιμές σε σχέση με πέρυσι τέτοια εποχή.
 
Διότι όπως σημειώνει και ο αναλυτής του Montel, Andres Cala, οι ευρωπαικές εταιρείες δεν μπορούν να ρισκάρουν και να ξεκινήσουν να γεμίζουν τις αποθήκες τους στα τέλη Ιουνίου, αφού πρώτα θα έχουν δει ποιο από τα δυο σενάρια θα επιβεβαιωθεί.
 
«Εάν οι ενέσεις για τη αναπλήρωση των αποθεμάτων δεν ξεκινήσουν άμεσα μέσα στον Μάιο, το ρίσκο μιας απότομης αύξησης των τιμών αργότερα το καλοκαίρι αυξάνεται σημαντικά», σημειώνει ο ίδιος. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι κάποιες εταιρείες έχουν ήδη ξεκινήσει αγορές σε τιμές 46-50 ευρώ/ Μεγαβατώρα, δηλαδή 45%-53% υψηλότερα απ’ ότι πριν το πόλεμο, όταν το αέριο κυμαίνονταν στα 32 ευρώ.
 
Σημαίνει επίσης ότι η Ευρώπη δεν θα γλιτώσει τον ακριβό λογαριασμό, ο οποίος σύμφωνα με προ ημερών έκθεση του Ευρωπαικού Φορέα των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) θα κοστίσει επιπλέον 15 δισ ευρώ στο σενάριο που το αέριο αυξηθεί στα 50 ευρω / MWh. Η τρέχουσα τιμή του δεν απέχει και πολύ από αυτά τα επίπεδα.
 
Για τις τιμές του ρεύματος, η υδροηλεκτρική παραγωγή παραμένει πάντα ο μπαλαντέρ: Αν η έναρξη του καλοκαιριού βρει τα αποθέματα νερών στους ταμιευτήρες της ΝΑ Ευρώπης χαμηλότερα από πέρυσι και ενσκήψει νωρίς κάποιος ισχυρός καύσωνας, αυξάνοντας απότομα τη ζήτηση, θα αυξηθεί ανάλογα και η παραγωγή από τις ακριβές θερμικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Είναι το κακό σενάριο για το ρεύμα.
 
Το παράδοξο για την Ευρώπη
 
Ενδιαφέρον έχει και άλλη μια διάσταση που αναδεικνύουν τα διεθνή μέσα. Το γεγονός ότι οι Ασιάτες αγοραστές, ακριβώς επειδή είναι παραδοσιακοί πελάτες LNG του Κατάρ μέσα από μακροχρόνιες συφωνίες και όχι σε τιμές spot, αποφεύγουν να αγοράζουν από μια τιμή και πάνω.
 
Σύμφωνα με κάποιες αναλύσεις, αυτό μεταφράζεται στο έξης παράδοξο για την Ευρώπη.
* Τιμές κάτω των 40 ευρώ/ Μεγαβατώρα: Το φαινόμενο στροφής προς την Ασία φορτίων LNG που μέσω Ατλαντικού κατευθύνονταν στην Ευρώπη, μπορεί να ενταθεί. Το αέριο μπορεί να είναι φθηνό, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα βρεθούν εύκολα οι ποσότητες για πλήρωση των αποθεμάτων στο 80%.

* Τιμές μεταξύ 40-45 ευρώ/ Μεγαβατώρα: Στη περίπτωση αυτή η ευκολία αναπλήρωσης θα εξαρτηθεί από το καιρό και τη ζήτηση που θα υπάρξει.

* Τιμές πάνω από τα 55 ευρώ/ Μεγαβατώρα: Η αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων θεωρείται διασφαλισμένη αλλά θα γίνει σε περιβάλλον υψηλών τιμών και με αλυσιδωτές επιπτώσεις στο ρεύμα, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Πηγή: https://energypress.gr/