Ναταλία Κοντώση
 
Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση της Ισπανίας ανέλαβε την Αντιπροεδρία της 16ης Συνέλευσης του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 10 έως τις 12 Ιανουαρίου στο Μασντάρ του Άμπου Ντάμπι, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Ισπανία εκπροσωπήθηκε από την Τρίτη Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό για την Οικολογική Μετάβαση και την Δημογραφική Πρόκληση, Sara Aagesen , με επικεφαλής την Υπουργό Ενέργειας Joan Groizard . 

Και σε μια σημαντική και καθοριστική στροφή του διεθνούς οργανισμού, η χώρα θα διαδραματίσει αυτόν τον στρατηγικό ρόλο καθ' όλη τη διάρκεια του 2026 στο πλαίσιο του διακυβερνητικού οργανισμού που ηγείται της παγκόσμιας μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

«Η ηγεσία της Ισπανίας εντός του IRENA αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή μας στην πολυμέρεια, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη διεθνή συνεργασία ως βασικά εργαλεία για τη διασφάλιση δίκαιης, βιώσιμης ανάπτυξης με θετικό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο», σχολίασε η Aagesen.

Η αποχώρηση των ΗΠΑ

Η ανακοίνωση συμπίπτει με την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσυρθούν από διάφορα πολυμερή φόρουμ, συμπεριλαμβανομένου του IRENA - μια κίνηση που η ισπανική κυβέρνηση χαρακτήρισε ως οπισθοδρόμηση για τις παγκόσμιες προσπάθειες για δράση για το κλίμα και την ενεργειακή ασφάλεια.

Η ανάληψη της αντιπροεδρίας από την Ισπανία θεωρείται επομένως ως ενίσχυση της συνέχειας και της ηγετικής θέσης στην παγκόσμια ατζέντα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε μια εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Χρηματοδότηση

Κατά τη διάρκεια της Συνέλευσης, η Ισπανία επιβεβαίωσε ότι θα χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα εργασίας 2026-2027 της Σύμπραξης για την Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη Λατινική Αμερική (PARLA). Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ενίσχυση των τεχνικών και πολιτικών ικανοτήτων, στην επέκταση των υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην προώθηση της βιώσιμης βιοενέργειας σε ολόκληρη την περιοχή.

Η Ισπανία θα συνεισφέρει 250.000 δολάρια ετησίως για την υποστήριξη του προγράμματος, το οποίο περιλαμβάνει περιφερειακά φόρουμ κατάρτισης και τεχνική βοήθεια για κυβερνήσεις και τοπικούς φορείς.

Επιτάχυνση της μετάβασης

Στην ομιλία του προς τη Συνέλευση, ο Groizard επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης ως άμεση απάντηση στην κλιματική κρίση και ως κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της μακροπρόθεσμης ενεργειακής ανθεκτικότητας.

Η Ισπανία έφτασε στη Συνέλευση του IRENA με ισχυρά εγχώρια διαπιστευτήρια. Το 2025, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - κυρίως η αιολική ενέργεια και η ηλιακή φωτοβολταϊκή ενέργεια - κάλυψαν το 57% της εθνικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας , ενισχύοντας σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνοντας την έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους και αστάθεια της αγοράς.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ο νέος ρόλος της Ισπανίας τοποθετεί τη χώρα ως βασικό παράγοντα στη διαμόρφωση της διεθνούς πολιτικής για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε μια καθοριστική στιγμή για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση. Και αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την ευρωπαϊκή μετάβαση, εν γένει.

Η εστίαση της IRENA στη Συνέλευση του 2026

Η φετινή Συνέλευση, που πραγματοποιήθηκε στο Μασντάρ με θέμα «Ενδυναμώνοντας την Ανθρωπότητα: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για Κοινή Ευημερία», σπαγκόσμιους ηγέτες, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στελέχη της βιομηχανίας για να τονίσουν την επείγουσα ανάγκη κλιμάκωσης των ανανεώσιμων λύσεων παγκοσμίως. Στόχος είναι η προώθηση της κοινής ευημερίας, της ενεργειακής ισότητας, της ολοκλήρωσης του δικτύου και της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή μέσω της επιταχυνόμενης ανάπτυξης τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.

Η αποχώρηση των ΗΠΑ

Από την πλευρά του ο επικεφαλής του IRENA υπογράμμισε ότι τα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών να αποχωρήσουν από τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA) δεν θα επηρεάσουν σημαντικά τον οργανισμό. Ειδικότερα, για τις περιοχές της της Νοτιοανατολικής Ασίας, που αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα, ο γενικός διευθυντής του IRENA, Φραντσέσκο Λα Κάμερα, δήλωσε ότι ο οργανισμός αναζητά πόρους με άλλους τρόπους για να καλύψει το κενό.

Επεσήμανε δε, ότι ο οργανισμός δεν έχει λάβει επίσημη ειδοποίηση από τις ΗΠΑ σχετικά με την αποχώρησή τους, αλλά θα εργαστεί για να αποτρέψει την πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από το να έχει «σημαντικό αντίκτυπο» στο έργο του.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες... (είναι) μια ισχυρή χώρα και έχουμε επίσης συνεργαστεί καλά στο παρελθόν. Αλλά αυτό φέρνει η πολιτική μερικές φορές, πρέπει να το αποδεχτείς», είπε.

Το διάταγμα Τραμπ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 7 Ιανουαρίου διακήρυξη με την οποία αποσύρει τη χώρα από 35 οργανισμούς εκτός του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένου του IRENA, και 31 οντότητες του ΟΗΕ που «λειτουργούν αντίθετα προς τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ».

Η συνέλευση της IRENA

Η 16η σύνοδος της IRENA ολοκληρώθηκε με ρεκόρ συμμετοχής άνω των 1500 υπουργών, κυβερνητικών αξιωματούχων, διευθύνοντων συμβούλων και εταίρων από όλο τον κόσμο επιβεβαίωσε.

«Η ενεργειακή μετάβαση είναι ασταμάτητη και τίποτα δεν μπορεί να την αντιστρέψει», δήλωσε ο Λα Καμερα και πρόσθεσε:  «Ήρθε η ώρα οι χώρες να ενισχύσουν τις στρατηγικές τους για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όχι μόνο για τη δράση για το κλίμα, αλλά επειδή οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η πιο ανθεκτική και αναμφισβήτητη οικονομική οδός για ανάπτυξη, ασφάλεια, απαλλαγή από τον άνθρακα και ανταγωνιστικότητα».

Ο διάλογος υψηλού επιπέδου με τίτλο «Επαναπροσδιορίζοντας το Ενεργειακό Μέλλον: Τολμηρό Όραμα για Κοινή Ευημερία» παρείχε στα Μέλη μια πλατφόρμα για τη διατύπωση θετικών οραμάτων για το ενεργειακό μέλλον. Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων και οι ηγέτες εξέτασαν τις προκλήσεις των παραδοσιακών προσεγγίσεων στην ενεργειακή μετάβαση και έδωσαν πληροφορίες για το πώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους ως καταλύτες για πραγματικά χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, διαρθρωτικό μετασχηματισμό και μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, ο Λα Κάμερα  επανέλαβε ότι σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από γεωπολιτικές εντάσεις, διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους, η ενέργεια έχει επανεμφανιστεί ως καθοριστικός παράγοντας εθνικής ασφάλειας και παγκόσμιας σταθερότητας.

Η φετινή συνάντηση έθεσε τις βάσεις για την επόμενη συζήτηση στη Συνέλευση, με στόχο την οικοδόμηση μιας κοινής ατζέντας και προτεραιοτήτων για ένα καλύτερο ενεργειακό μέλλον, γύρω από το οποίο μπορεί να συσπειρωθεί η διεθνής κοινότητα τα επόμενα χρόνια. Εκτός από σχεδόν 20 παράλληλες εκδηλώσεις, η Συνέλευση συγκέντρωσε αρκετές υπουργικές συναντήσεις σχετικά με τη γεωθερμική ενέργεια, την πράσινη εκβιομηχάνιση, την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιοποίηση, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τα αγροδιατροφικά συστήματα, καθώς και τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα. 

Τα μέλη του IRENA υποστήριξαν με συντριπτική πλειοψηφία την εντολή του Οργανισμού. Τα μέλη ενέκριναν επίσης την αξιολόγηση της Μεσοπρόθεσμης Στρατηγικής 2023-2027 του IRENA, καθώς και το Πρόγραμμα Εργασίας και τον Προϋπολογισμό για την περίοδο 2026-2027.

«Ακόμα και όταν η πολυμέρεια βρίσκεται υπό πίεση», κατέληξε ο Λα Κάμερα, «ο IRENA συνεχίζει να αναπτύσσεται, φτάνοντας πλέον τα 171 μέλη, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία της εντολής μας και την κοινή πεποίθηση ότι η συνεργασία στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει απτή αξία. Ενισχύει τον μοναδικό ρόλο του IRENA στην καθοδήγηση της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης προς ένα πιο ασφαλές, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμο μέλλον»

Πηγή: https://energypress.gr/