Πέτρος Αλεξανδρόπουλος
Σε μια περίοδο όπου οι τιμές του φυσικού αερίου καταγράφουν εκ νέου κατακόρυφη άνοδο, η ανάγκη της Ευρώπης για εγχώρια παραγόμενη, καθαρή ηλεκτρική ενέργεια καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ. Ο εξηλεκτρισμός δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν περιβαλλοντικό στόχο, αλλά μια στρατηγική προτεραιότητα για τη γηραιά ήπειρο. Είναι το κλειδί για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, τη διασφάλιση προσιτών και προβλέψιμων τιμών ρεύματος για τις επιχειρήσεις και, τελικά, την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντονης αβεβαιότητας και προκλήσεων, 1.400 σύνεδροι συγκεντρώθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Άμστερνταμ για τη δέκατη επετειακή διοργάνωση του RE-Source 2026, του μεγαλύτερου γεγονότος στην Ευρώπη για την προμήθεια ανανεώσιμης ενέργειας από εταιρικούς αγοραστές. Κεντρικό μήνυμα των εργασιών ήταν ότι η Ευρώπη πρέπει να μετατρέψει τις φιλοδοξίες της για την πράσινη μετάβαση σε άμεσες, χειροπιαστές πολιτικές, ενισχύοντας την αγορά των Εταιρικών Συμφωνιών Αγοράς Ενέργειας (Corporate PPAs).
Το παράδοξο της αγοράς το 2026
Όπως επισημαίνεται σε άρθρο που δημοσιεύεται στη WindEurope, με αφορμή τη συνάντηση στο Άμστερνταμ, οι Εταιρικές Συμφωνίες Αγοράς Ενέργειας (PPAs) αποτελούν το ιδανικό όχημα για τη σύνδεση της προσφοράς με τη ζήτηση καθαρής ενέργειας. Επιτρέπουν στους εταιρικούς αγοραστές να επωφελούνται άμεσα από ανταγωνιστικές τιμές πράσινου ηλεκτρισμού, ενώ παράλληλα παρέχουν στους παραγωγούς αιολικών και ηλιακών έργων τη μακροπρόθεσμη εισοδηματική βεβαιότητα που απαιτείται για την προσέλκυση κεφαλαίων και επενδύσεων. Μια ισχυρή αγορά PPAs μεταφέρει την καθαρή ισχύ απευθείας στα χέρια των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, θωρακίζοντάς τις απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών των ορυκτών καυσίμων.
Ωστόσο, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Μέχρι στιγμής, εντός του 2026, η Ευρώπη έχει συμβασιοποιήσει 5,9 GW ανανεώσιμης ισχύος μέσω εταιρικών PPAs. Παρά το γεγονός ότι το νούμερο αυτό παραμένει σημαντικό, αντιπροσωπεύει μια μείωση της τάξης του 9,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η κάμψη αυτή αντανακλά τις έντονες πιέσεις που δέχεται η αγορά. Η αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης μηδενικών ή ακόμη και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στο χρηματιστήριο ενέργειας αυξάνει κατακόρυφα το ρίσκο τόσο για τους πωλητές όσο και για τους αγοραστές. Οι παραδοσιακές μακροπρόθεσμες συμφωνίες τύπου "pay-as-produced" (πληρωμή βάσει παραγωγής) γίνονται λιγότερο ελκυστικές, ιδιαίτερα για βιομηχανικούς αγοραστές που δεν έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόσουν εύκολα και ευέλικτα την καθημερινή τους ενεργειακή κατανάλωση.
Οι στόχοι του 2040 και το θεσμικό κενό
Η ανάγκη για άμεση δράση γίνεται ακόμη πιο επείγουσα αν αναλογιστεί κανείς το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής. Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό (Electrification Action Plan), θέτοντας ως επίσημο στόχο τον διπλασιασμό του ρυθμού εξηλεκτρισμού της Ευρώπης στο 46% έως το 2040.
Αν και το συγκεκριμένο σχέδιο αναγνωρίζει ρητά την ανάγκη άρσης των εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα PPAs, η πολιτική αυτή βούληση δεν έχει μετουσιωθεί ακόμα σε συγκεκριμένα μέτρα και νομοθετικές ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να δώσουν ουσιαστική ώθηση στην αγορά που οδηγείται από τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης.
Για να κινητοποιηθούν τα απαραίτητα ιδιωτικά κεφάλαια, οι ειδικοί του κλάδου προτείνουν δύο βασικά βήματα σε θεσμικό επίπεδο:
1. Αναγνώριση των PPAs ως επίσημο μέρος των λύσεων απανθρακοποίησης της ΕΕ και ενίσχυσή τους μέσω του χρηματοδοτικού εργαλείου "EU ETS Investment Booster".
2. Θεσμική αναγνώριση των Εγγυήσεων Προέλευσης (Guarantees of Origin) στη λογιστική άνθρακα των επιχειρήσεων. Κάτι τέτοιο θα επιβράβευε δίκαια τις εταιρείες που προχωρούν σε εξηλεκτρισμό και θα αποτελούσε ισχυρό κίνητρο για νέες επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια.
Στην πλευρά των αγοραστών, η πιο ευέλικτη ζήτηση, η αποθήκευση, τα ισχυρότερα δίκτυα και τα σωστά σχεδιασμένα σχήματα στήριξης είναι απαραίτητα για τη μείωση των κινδύνων και τη διατήρηση του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος για την προμήθεια ανανεώσιμων πηγών.
Τα δομικά εμπόδια: δίκτυα, αποθήκευση και αδειοδοτήσεις
Στην πλευρά της προσφοράς, τα νέα είναι εν μέρει ενθαρρυντικά. Το 2026 εξελίσσεται σε έτος-ρεκόρ για την εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων, ενώ η ανάπτυξη των ηλιακών συστημάτων παραμένει πολύ κοντά στα ιστορικά υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν το 2024.
Ωστόσο, η δυναμική αυτή προσκρούει σε σοβαρά δομικά προβλήματα υποδομών:
• Ανεπαρκή Δίκτυα: Η έλλειψη σύγχρονων δικτύων μεταφοράς εμποδίζει την απορρόφηση της παραγόμενης πράσινης ενέργειας.
• Έλλειψη Αποθήκευσης: Η περιορισμένη χωρητικότητα συστημάτων μπαταριών μεγάλης κλίμακας εντείνει το φαινόμενο των περικοπών παραγωγής (curtailment) και των αρνητικών τιμών.
• Καθυστερήσεις στις Αδειοδοτήσεις: Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις συνεχίζουν να καθυστερούν την υλοποίηση ώριμων έργων.
Η επίλυση αυτών των σημείων συμφόρησης είναι κρίσιμη. Μόνο έτσι θα μειωθούν οι κίνδυνοι για τους επενδυτές, θα καθησυχαστεί η αγορά και θα ξεκινήσει η κατασκευή των έργων που χρειάζεται επειγόντως η ευρωπαϊκή οικονομία.
Το μήνυμα της RE-Source
Σημειώνοντας τη 10η επέτειο του RE-Source, η Annie Scanlan, Διευθύνουσα Σύμβουλος της RE-Source Platform, έδωσε το στίγμα της επόμενης ημέρας:
«Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου αποδεικνύουν περίτρανα γιατί η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει σε εξηλεκτρισμό μέσω εγχώριων ανανεώσιμων πηγών. Τα εταιρικά PPAs προσφέρουν στις επιχειρήσεις άμεση πρόσβαση σε ανταγωνιστική, καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και παρέχουν στα νέα έργα τη σταθερότητα που απαιτείται για να γίνουν επενδύσεις. Η Ευρώπη πρέπει τώρα να μετατρέψει τις φιλοδοξίες της για τον εξηλεκτρισμό σε συγκεκριμένες πολιτικές που θα βοηθήσουν την αγορά των PPAs να αναπτυχθεί. Η ενεργειακή μας ασφάλεια και η ανταγωνιστικότητά μας το απαιτούν».
Τι είναι η Πλατφόρμα RE-Source
Πίσω από τη διοργάνωση του συνεδρίου βρίσκεται η RE-Source Platform, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμαχία και το κορυφαίο επιχειρηματικό δίκτυο που είναι αποκλειστικά αφιερωμένο στην εταιρική προμήθεια ανανεώσιμης ενέργειας. Η πλατφόρμα ιδρύθηκε το 2017 με έδρα τις Βρυξέλλες, λειτουργώντας ως ένας δυναμικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους μεγάλους καταναλωτές καθαρής ενέργειας (διεθνείς εταιρείες και βαριές βιομηχανίες) και τους παραγωγούς καθαρής ενέργειας.
Η ίδρυσή της ήταν το αποτέλεσμα της συνεργασίας τεσσάρων κορυφαίων οργανισμών που ένωσαν τις δυνάμεις τους για να επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση:
• SolarPower Europe
• WindEurope
• RE100 (Παγκόσμια πρωτοβουλία επιχειρήσεων που δεσμεύονται για 100% ανανεώσιμη ενέργεια)
• WBCSD (Παγκόσμιο Επιχειρηματικό Συμβούλιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη)
Το έργο της RE-Source Platform εκτείνεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
1. Διευκόλυνση των PPAs: Δημιουργεί πρότυπα συμβόλαια, οδηγούς βέλτιστων πρακτικών και εκπαιδευτικά εργαλεία, απλοποιώντας τις περίπλοκες διαδικασίες διαπραγμάτευσης για τις επιχειρήσεις.
2. Θεσμική Παρέμβαση (Advocacy): Λειτουργεί ως η ισχυρότερη φωνή του κλάδου απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις εθνικές κυβερνήσεις, πιέζοντας για την άρση των ρυθμιστικών εμποδίων που φρενάρουν τις ιδιωτικές επενδύσεις.
3. Δικτύωση και Ανταλλαγή Τεχνογνωσίας: Μέσα από το ετήσιο συνέδριό της, αλλά και περιφερειακές πρωτοβουλίες —όπως το RE-Source Southeast Hub που καλύπτει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα— μεταφέρει την τεχνογνωσία των ώριμων αγορών σε περιοχές που βρίσκονται τώρα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της αγοράς των διμερών συμβολαίων.
Πηγή: https://energypress.gr/
