Ο ευρωπαϊκός τομέας της ηλιακής ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δυσάρεστη πραγματικότητα: όσο περισσότερη ηλιακή ενέργεια εισέρχεται στο δίκτυο, τόσο υποχωρούν οι τιμές  κατά τη διάρκεια ημέρας. 

Αναλυτές της αγοράς και στελέχη του ενεργειακού κλάδου υποστηρίζουν ότι η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες μπορεί να συμβάλει εν μέρει στην άμβλυνση του προβλήματος, αλλά είναι απίθανο να ανατρέψει πλήρως τη δυσμενή οικονομική εικόνα που αντιμετωπίζουν οι συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά (PPAs).

Η ταχεία ανάπτυξη της ηλιακής παραγωγής σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει οδηγήσει σε πτώση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις μεσημεριανές ώρες, όταν τα φωτοβολταϊκά συστήματα παράγουν τη μεγαλύτερη ποσότητα ενέργειας. Το φαινόμενο αυτό έχει μειώσει σημαντικά τις λεγόμενες «τιμές απορρόφησης» (capture prices), δηλαδή τα έσοδα που εξασφαλίζουν οι παραγωγοί ηλιακής ενέργειας σε σχέση με τις μέσες τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς.

Οι προκλήσεις

Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Montel, τα συστήματα αποθήκευσης προσφέρουν μια σημαντική αλλά μερική λύση, μεταφέροντας την ηλιακή ενέργεια από τις χαμηλής αξίας μεσημεριανές ώρες στις πιο επικερδείς βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση αυξάνεται και η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές συχνά μειώνεται.

Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποθήκευση από μόνη της δεν μπορεί να προστατεύσει πλήρως τους επενδυτές φωτοβολταϊκών από τη μείωση της κερδοφορίας.

«Εξακολουθούμε να βλέπουμε τους δείκτες απορρόφησης για την ηλιακή ενέργεια να υποχωρούν τα επόμενα χρόνια στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές», δήλωσε ο Bruno Brunetti, επικεφαλής έρευνας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη S&P Global Energy Horizons.

Οι δείκτες απορρόφησης

Οι δείκτες απορρόφησης μετρούν το ποσοστό της μέσης τιμής της αγοράς που καταφέρνουν να εξασφαλίσουν οι παραγωγοί ανανεώσιμης ενέργειας. Καθώς όλο και περισσότερη ηλιακή ισχύς εισέρχεται στα ευρωπαϊκά δίκτυα, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ηλιόλουστες ώρες καταρρέουν ολοένα και περισσότερο, διαβρώνοντας τα έσοδα των παραγωγών και υπονομεύοντας την ελκυστικότητα των μακροχρόνιων ηλιακών PPAs.

Περιορίζοντας τις πιέσεις

Τα συστήματα μπαταριών μπορούν να περιορίσουν μέρος αυτής της πίεσης, επιτρέποντας στους παραγωγούς να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και να την διαθέτουν αργότερα στις βραδινές ώρες αιχμής. Με αυτόν τον τρόπο, η ηλιακή ενέργεια μετατρέπεται από ένα διαλείπον εμπόρευμα σε ένα πιο ευέλικτο και ελεγχόμενο ενεργειακό προϊόν.

«Όταν ένα ηλιακό PPA συνδυάζεται με αποθήκευση ώστε να εξασφαλίζει παράδοση ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής το βράδυ αντί για το μεσημέρι, μετατρέπεται από commodity σε ένα διαμορφωμένο, ελεγχόμενο προϊόν που ανταγωνίζεται τις ευέλικτες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο», ανέφερε ο Brunetti.

Οι συμμετέχοντες στην αγορά θεωρούν ολοένα και περισσότερο την αποθήκευση απαραίτητη για την αποκατάσταση της αξίας των εταιρικών συμβολαίων ανανεώσιμης ενέργειας, ιδιαίτερα καθώς οι βιομηχανικοί καταναλωτές αναζητούν πιο αξιόπιστες λύσεις καθαρής ενέργειας.

Τα ηλιακά PPAs

Ο Steven Coppack, διευθυντής ηλεκτρικής ενέργειας στην εταιρεία συμβούλων Timera Energy, δήλωσε ότι τα παραδοσιακά αυτόνομα ηλιακά PPAs έχουν καταστεί λιγότερο αποτελεσματικά ως εργαλεία αντιστάθμισης κινδύνου για τους καταναλωτές ενέργειας, εξαιτίας της κατάρρευσης των τιμών απορρόφησης της ηλιακής ενέργειας.

«Τα ηλιακά PPAs ήταν πάντοτε ένα ατελές εργαλείο αντιστάθμισης κινδύνου», είπε ο Coppack. «Καθώς οι τιμές απορρόφησης της ηλιακής ενέργειας έχουν καταρρεύσει, τα αυτόνομα ηλιακά PPAs έχουν γίνει λιγότερο αποτελεσματικά ως μέσο προστασίας για έναν καταναλωτή. Η αποθήκευση μεγάλης διάρκειας προσφέρει τη δυνατότητα αναδιαμόρφωσης της παράδοσης ενέργειας και καλύτερης αντιστοίχισης με τις τιμές φορτίου βάσης».

Η τεχνολογία

Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν είναι όλες οι τεχνολογίες μπαταριών εξίσου κατάλληλες για τις άμεσες ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς.

Ενώ έργα αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας — ικανά να παρέχουν ενέργεια για έξι ώρες ή και περισσότερο — επεκτείνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Λατινική Αμερική, η ευρωπαϊκή αγορά PPAs αναμένεται βραχυπρόθεσμα να βασιστεί κυρίως σε μπαταρίες μικρότερης διάρκειας.

«Για τη μεταφορά ενέργειας από το μεσημέρι στο βράδυ, οι μπαταρίες διάρκειας δύο έως τεσσάρων ωρών κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς», δήλωσε ο Mathieu Ville, αντιπρόεδρος στην GoldenPeaks Capital. «Η πραγματική αξία της αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας εμφανίζεται όταν το ζητούμενο είναι καθαρή ενέργεια κατά τη διάρκεια της νύχτας, σε ημέρες χαμηλού ανέμου ή για 24ωρη αντιστοίχιση παραγωγής και κατανάλωσης».

Η διάκριση αυτή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς κυβερνήσεις και επιχειρήσεις προχωρούν πέρα από τους απλούς στόχους προμήθειας ανανεώσιμης ενέργειας και επιδιώκουν συνεχή αντιστοίχιση καθαρής ενέργειας σε 24ωρη βάση.

Το παράδειγμα της Χιλής

Ένα παράδειγμα αυτού του μοντέλου αναπτύσσεται στη Χιλή, όπου η λονδρέζικη εταιρεία καθαρής ενέργειας ContourGlobal εγκαινίασε πρόσφατα αυτό που χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερης διάρκειας έργο αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας στη Λατινική Αμερική. Η εγκατάσταση συνδυάζει 200 MW ηλιακής παραγωγής με έως και 6,5 ώρες βραδινής αποθήκευσης.

Η ContourGlobal, η οποία ανήκει στο αμερικανικό επενδυτικό fund KKR, επιδιώκει να επαναλάβει παρόμοια έργα στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Αυστρίας. Ωστόσο, στελέχη της εταιρείας υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά διαρθρωτικά εμπόδια.

«Χρειαζόμαστε βιομηχανική ζήτηση πρόθυμη να αγοράσει ενέργεια μακροπρόθεσμα σε σταθερές τιμές, εργαλεία αγοράς που να ανταμείβουν το προφίλ παροχής και όχι μόνο την εγκατεστημένη ισχύ, καθώς και αποφασιστική επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, ειδικά για την προσθήκη αποθήκευσης σε υφιστάμενες μονάδες», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ContourGlobal, Antonio Cammisecra.

Η σύνδεση με το δίκτυο

Τα προβλήματα σύνδεσης με το δίκτυο, οι αργές διαδικασίες αδειοδότησης και η κανονιστική αβεβαιότητα συνεχίζουν να εμποδίζουν τις επενδύσεις σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι χωρίς σημαντικές μεταρρυθμίσεις, η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας με αποθήκευση ενδέχεται να μην συμβαδίσει με την εκρηκτική ανάπτυξη της ηλιακής παραγωγής.

Οι εταιρικοί αγοραστές ενέργειας παραμένουν επίσης επιφυλακτικοί ως προς την πραγματική προστιθέμενη αξία που μπορούν να προσφέρουν τα PPAs με αποθήκευση.

«Οι μπαταρίες θα βοηθήσουν, αλλά δεν θα σώσουν πλήρως την κατάσταση», δήλωσε ο Hrvoje Soprek, επικεφαλής αγορών ενεργειακών έργων ΕΕ στη χαλυβουργία Aperam.

Για πολλούς βιομηχανικούς καταναλωτές, το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο τα συστήματα ηλιακής ενέργειας με αποθήκευση μπορούν να ανταγωνιστούν οικονομικά τις συμβατικές τεχνολογίες παραγωγής βάσης, όπως το φυσικό αέριο, ο άνθρακας και η πυρηνική ενέργεια.

Από την πλευρά του ο Χρήστος Νάκος, από τη ΔΕΗ, τονίζει στο Montel ότι το σημείο καμπής θα έρθει όταν τα συνδυασμένα συστήματα ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης καταστούν σταθερά φθηνότερα από τις παραδοσιακές μορφές παραγωγής σε επίπεδο εξισωμένου κόστους ενέργειας.

Ο καθοριστικός καταλύτης, όπως είπε, θα είναι η στιγμή κατά την οποία «ο συνδυασμός ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης, με κατάλληλη δυναμικότητα ώστε να καλύπτει απαιτήσεις συνεχούς παροχής, θα υπερέχει» των συμβατικών τεχνολογιών.

Η μετάβαση αυτή ενδέχεται τελικά να εξαρτηθεί λιγότερο από το κόστος της τεχνολογίας και περισσότερο από την κρατική πολιτική.

Ο Daniel Muir, ανώτερος αναλυτής ηλεκτρικής ενέργειας στη S&P Global, δήλωσε ότι τα ρυθμιστικά πλαίσια θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στο πόσο γρήγορα μπορεί να προσαρμοστεί η ευρωπαϊκή αγορά PPAs.

«Οι πολιτικές που ενθαρρύνουν τη βιομηχανική προμήθεια αποτελούν έναν τρόπο στήριξης της ανάπτυξης των PPAs», ανέφερε ο Muir. «Το σημείο σύγκρουσης αφορά τις συνδέσεις με το δίκτυο και τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς και διανομής».

Πιέσεις

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται ήδη υπό αυξανόμενη πίεση, καθώς η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προχωρά ταχύτερα από τις αναβαθμίσεις των υποδομών. Οι καθυστερήσεις στη διασφάλιση πρόσβασης στο δίκτυο έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ανάπτυξη νέων έργων, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με το ποιος θα επωμιστεί το κόστος επέκτασης των ηλεκτρικών δικτύων.

Πηγή: https://energypress.gr/