Ναταλία Κοντώση
Ποικίλα ερωτηματικά αλλά και έκπληξη προκαλεί η απόφαση του γαλλικού ενεργειακού κολοσσού TotalEnergies να εγκαταλείψει τα υπεράκτια αιολικά έργα του στις ΗΠΑ, καταλήγοντας σε συμφωνία με το Υπουργείο Εσωτερικών για μια πληρωμή ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Αυτή η συμφωνία-ορόσημο, η οποία προβλέπει την παραίτηση της εταιρείας από τις μισθώσεις της στη Νέα Υόρκη και τη Βόρεια Καρολίνα, σηματοδοτεί ένα σημαντικό σημείο καμπής στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας των ΗΠΑ.
Η συμφωνία, η οποία επιβεβαιώθηκε στις 23 Μαρτίου 2026 , προβλέπει την αποζημίωση της TotalEnergies από τις ΗΠΑ για τις προσφορές της σε προηγούμενες ομοσπονδιακές δημοπρασίες μισθώσεων, συνολικού ύψους άνω των 928 εκατομμυρίων δολαρίων . Σε αντάλλαγμα, η γαλλική εταιρεία όχι μόνο θα ακυρώσει τις φιλοδοξίες της για υπεράκτια αιολική ενέργεια, αλλά θα δεσμευτεί και για «επιταχυνόμενες επενδύσεις» σε έργα φυσικού αερίου των ΗΠΑ, ιδίως στο Τέξας. Αυτή η στρατηγική στροφή ευθυγραμμίζεται με την ευρύτερη ενεργειακή ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία έχει σταθερά υποστηρίξει την επέκταση των ορυκτών καυσίμων έναντι της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η «αιτιολόγηση του» Pouyanné
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της TotalEnergies, Patrick Pouyanné, δήλωσε ότι οι μελέτες της εταιρείας αποκάλυψαν ότι οι υπεράκτιες αιολικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ ήταν «πολύ δαπανηρές» και θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την προσιτή τιμή της ενέργειας για τους καταναλωτές, σε αντίθεση με τα έργα στην Ευρώπη. Αυτό το συναίσθημα, σε συνδυασμό με την πολιτική αβεβαιότητα μετά τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, οδήγησαν την εταιρεία να διακόψει το έργο Attentive Energy στον κόλπο της Νέας Υόρκης ήδη από τον Νοέμβριο του 2024.
Αυτή η εκποίηση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μάλλον ένα έντονο παράδειγμα της συνολικής κατάργησης της ομοσπονδιακής υποστήριξης για την υπεράκτια αιολική ενέργεια υπό την τρέχουσα κυβέρνηση. Από την απόσυρση όλων των περιοχών της Εξωτερικής Υφαλοκρηπίδας (OCS) των ΗΠΑ από τη μίσθωση αιολικής ενέργειας τον Ιανουάριο του 2025 έως την ακύρωση ομοσπονδιακής χρηματοδότησης 679 εκατομμυρίων δολαρίων για 12 υπεράκτια αιολικά έργα τον Αύγουστο του 2025 , η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει μια στροφή μακριά από την καθαρή ενέργεια. Για την TotalEnergies, μια εταιρεία με κεφαλαιοποίηση 197,57 δισεκατομμυρίων δολαρίων και παγκόσμιο αποτύπωμα, αυτό προσέφερε ένα σαφές κίνητρο για να μειώσει τις ζημίες της και να στραφεί σε πιο πολιτικά ευνοημένες επενδύσεις.
Γιατί η TotalEnergies θεώρησε την υπεράκτια αιολική ενέργεια των ΗΠΑ «πολύ δαπανηρή»;
Η απόφαση της TotalEnergies να χαρακτηρίσει την υπεράκτια αιολική ενέργεια των ΗΠΑ ως «πολύ δαπανηρή» είναι πολύπλευρη, καθώς απορρέει από έναν συνδυασμό οικονομικών προκλήσεων που είναι εγγενείς στον τομέα και των αυξημένων κανονιστικών και πολιτικών κινδύνων που εισήγαγε η τρέχουσα κυβέρνηση.
Οι αρχικές επενδύσεις της εταιρείας ήταν σημαντικές. Η TotalEnergies, μέσω της μονάδας Attentive Energy, κέρδισε μίσθωση στον Κόλπο της Νέας Υόρκης για 795 εκατομμύρια δολάρια το 2022 , με σκοπό την ανάπτυξη άνω των 3 γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Εξασφάλισε επίσης μίσθωση 1 γιγαβάτ υπεράκτιας Βόρειας Καρολίνας για 160 εκατομμύρια δολάρια το ίδιο έτος. Αυτά τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν σημαντικές αρχικές κεφαλαιακές δεσμεύσεις.
Πέρα από το άμεσο κόστος, το πολιτικό περιβάλλον έχει εισαγάγει ένα πρωτοφανές επίπεδο κινδύνου. Η ενεργειακή στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ αρχικά έδειξε κάποια αμφιθυμία απέναντι στην υπεράκτια αιολική ενέργεια κατά την πρώτη της θητεία, έχει γίνει απροκάλυπτα εχθρική στη δεύτερη. Αυτή η μετατόπιση περιλαμβάνει τον αποχαρακτηρισμό άνω των 3,5 εκατομμυρίων στρεμμάτων ομοσπονδιακών υδάτων που προηγουμένως είχαν προβλεφθεί για ανάπτυξη υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος τον Ιανουάριο του 2025 που έθεσε σε παύση νέα υπεράκτια αιολικά έργα.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Patrick Pouyanné, δήλωσε ρητά ότι «δεδομένου ότι υπάρχουν άλλες τεχνολογίες διαθέσιμες για να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες με πιο προσιτό τρόπο, η TotalEnergies θεωρεί ότι δεν υπάρχει ανάγκη να διαθέσει κεφάλαια σε αυτήν την τεχνολογία στις ΗΠΑ».
Η πληρωμή του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων ουσιαστικά μειώνει τον κίνδυνο της θέσης της TotalEnergies, επιτρέποντάς της να ανακατανείμει κεφάλαια σε τομείς με σαφέστερη πολιτική υποστήριξη και δυνητικά υψηλότερες αποδόσεις.
Ποιες είναι οι ευρύτερες επιπτώσεις
Η απόσυρση της TotalEnergies από υπεράκτια αιολικά έργα στις ΗΠΑ έχει σημαντικές επιπτώσεις στον ευρύτερο τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως στους φιλόδοξους στόχους μετάβασης σε καθαρή ενέργεια της χώρας. Αυτή η κίνηση, που ενορχηστρώθηκε από την κυβέρνηση Τραμπ, στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα σε άλλους κατασκευαστές και επενδυτές που εξετάζουν το ενδεχόμενο μεγάλης κλίμακας υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ειδικοί έχουν εκφράσει έντονες ανησυχίες ότι αυτή η απόφαση θα διαβρώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στη δέσμευση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για πολιτική καθαρής ενέργειας. Όπως σημείωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, Elie Bou-Zeid, «κανένας επενδυτής ή εταιρεία δεν θα εμπιστευτεί ποτέ ξανά την κυβέρνηση των ΗΠΑ και δεν θα πραγματοποιήσει επενδύσεις σε υποδομές πράσινης ενέργειας» εάν τέτοιες συμφωνίες γίνουν συνηθισμένες.
Βουτιά στις επενδύσεις
Αυτό το συναίσθημα αντικατοπτρίζεται ήδη στα δεδομένα της αγοράς, με τις εισροές κεφαλαίων στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας των ΗΠΑ να μειώνονται κατά περισσότερο από 36% το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο εξάμηνο.
Οι ενέργειες της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης του χαρακτηρισμού των Περιοχών Αιολικής Ενέργειας και της αναστολής της αδειοδότησης, περιπλέκουν άμεσα τις υπάρχουσες διαδικασίες έργων και αποτρέπουν νέες μισθώσεις.
Επιπλέον, η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση από παράκτιες πολιτείες που έχουν επενδύσει σημαντικά σε υπεράκτιες αιολικές υποδομές και έχουν συνδέσει τις στρατηγικές τους για καθαρή ενέργεια και αύξηση θέσεων εργασίας με αυτά τα έργα. Κυβερνήτες πολιτειών όπως το Ρόουντ Άιλαντ, η Μασαχουσέτη, το Κονέκτικατ, η Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ έχουν προειδοποιήσει ότι οι απότομες ανατροπές πολιτικής υπονομεύουν όχι μόνο τους στόχους καθαρής ενέργειας των πολιτειών, αλλά και τη δημόσια εμπιστοσύνη και την ιδιωτική εξάρτηση. Αυτό το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, με τους ομοσπονδιακούς και τους πολιτειακούς στόχους να αντικρούονται, δημιουργεί περαιτέρω αβεβαιότητα και αναποτελεσματικότητα, ενδεχομένως επιβραδύνοντας τον συνολικό ρυθμό ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη τη χώρα.
Πώς επηρεάζεται η στρατηγική κατεύθυνση της TotalEnergies
Η απόφαση της TotalEnergies να αποχωρήσει από την υπεράκτια αιολική ενέργεια των ΗΠΑ, ενώ φαινομενικά αποτελεί υποχώρηση από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε μία αγορά, αποτελεί μια μελετημένη στρατηγική στροφή που ενισχύει την «πολυενεργειακή» προσέγγιση της εταιρείας, ιδίως την ισχυρή της εστίαση στο φυσικό αέριο και το LNG . Η αποζημίωση του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για τις μισθώσεις αιολικής ενέργειας θα επανεπενδυθεί άμεσα στην επιτάχυνση της παραγωγής και των υποδομών εξαγωγής φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, ιδίως στο υπό κατασκευή εργοστάσιο LNG στο Ρίο Γκράντε στο Τέξας. Αυτή η κίνηση ενισχύει τη θέση της TotalEnergies ως σημαντικού παράγοντα στην παγκόσμια αγορά LNG, ένα τμήμα που θεωρεί κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια και τη μετάβαση από τον άνθρακα.
Πώς θα ωφεληθεί η Ευρώπη
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Patrick Pouyanné, δήλωσε ρητά ότι αυτές οι νέες επενδύσεις θα συμβάλουν στον εφοδιασμό της Ευρώπης με το απαραίτητο LNG από τις ΗΠΑ και θα παράσχουν φυσικό αέριο για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στις ΗΠΑ. Αυτό υπογραμμίζει ένα διπλό στρατηγικό όφελος: την αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ζήτησης, ιδίως υπό το πρίσμα των γεωπολιτικών εντάσεων, και την αξιοποίηση της αυξανόμενης εγχώριας ζήτησης για αξιόπιστες πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης. Η TotalEnergies είναι ήδη ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG των ΗΠΑ και αυτή η συμφωνία ενισχύει περαιτέρω την ηγετική της θέση.
Ενώ αποεπενδύει από την υπεράκτια αιολική ενέργεια των ΗΠΑ, η TotalEnergies επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της στην αιολική ενέργεια σε άλλα έθνη, υποδεικνύοντας μια επιλεκτική και όχι μια συνολική εγκατάλειψη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Νομικά και πολιτικά εμπόδια
Παρά την αποχώρηση της TotalEnergies, ο τομέας υπεράκτιας αιολικής ενέργειας των ΗΠΑ παραμένει μπλεγμένος σε σημαντικές νομικές και πολιτικές μάχες, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαθιά διαίρεση σχετικά με την ενεργειακή πολιτική.
Για παράδειγμα, μια ιστορική απόφαση Περιφερειακού Δικαστηρίου στις 22 Σεπτεμβρίου 2025 ενέκρινε αίτημα της Ørsted, αίροντας την αναστολή του έργου Revolution Wind από την κυβέρνηση και επιτρέποντας την επανέναρξη της κατασκευής. Το δικαστήριο έκρινε ότι η Ørsted ήταν «πιθανό να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά», τονίζοντας τις σημαντικές οικονομικές δεσμεύσεις της εταιρείας.
Ωστόσο, αυτές οι νομικές νίκες δεν έχουν αποτρέψει την κυβέρνηση από το να βρει «δημιουργικούς τρόπους» για να αποθαρρύνει την αιολική ενέργεια. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, έχει δώσει εντολή στην υπηρεσία του να ελέγξει τις άδειες για αιολική και ηλιακή ενέργεια, απαιτώντας τα έργα να παράγουν τόση ενέργεια ανά στρέμμα όση παράγουν τα ορυκτά καύσιμα ή η πυρηνική ενέργεια.
Πηγή: https://energypress.gr/