του Χάρη Φλουδόπουλου 

Στην Αθήνα και συγκεκριμένα στις κινήσεις που θα γίνουν από την ελληνική πλευρά μέχρι το τέλος Οκτωβρίου στρέφεται πλέον το ενδιαφέρον για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), καθώς η Λευκωσία συνδέει ευθέως την εκταμίευση των 25 εκατ. ευρώ που έχει συμφωνήσει να καταβάλει με την επανεκκίνηση των εργασιών και την έκδοση της απαραίτητης NAVTEX για τη συνέχιση των ερευνών.

Το μήνυμα αυτό έστειλε χθες ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η κυπριακή κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στην υλοποίηση του έργου, ωστόσο η καταβολή των συμφωνημένων ποσών προϋποθέτει απτή πρόοδο στην κατασκευή του.

Μιλώντας μετά την παρουσίαση του προϋπολογισμού του υπουργείου του για το 2027 ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών της κυπριακής Βουλής, ο κ. Δαμιανός συνέδεσε την καταβολή των 25 εκατ. ευρώ με την έκδοση NAVTEX από την ελληνική κυβέρνηση πριν από το τέλος του μήνα.

Όπως εξήγησε, η πρόθεση της Λευκωσίας είναι να τηρήσει τις οικονομικές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο προχωρά. Με άλλα λόγια, η κυπριακή πλευρά ζητεί από την Αθήνα ένα σαφές δείγμα ότι οι εργασίες μπορούν να επανεκκινήσουν, προκειμένου να ενεργοποιηθεί και η δική της χρηματοδοτική συμμετοχή.

Η τοποθέτηση του Κύπριου υπουργού αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το έργο εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές εκκρεμότητες, τόσο σε επίπεδο χρηματοδότησης και ανάκτησης δαπανών όσο και σε σχέση με τους γεωπολιτικούς κινδύνους που έχουν επηρεάσει την πρόοδο των ερευνών.

Στα 302 εκατ. ευρώ οι δαπάνες που δηλώνει ο ΑΔΜΗΕ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία που γνωστοποίησε ο κ. Δαμιανός σχετικά με τις δαπάνες του έργου και την αναγνώρισή τους από τις κυπριακές ρυθμιστικές αρχές.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης του Great Sea Interconnector, έχει υποβάλει προς αναγνώριση δαπάνες συνολικού ύψους 302 εκατ. ευρώ, έναντι 250 εκατ. ευρώ που είχαν αναφερθεί τον Αύγουστο του 2025.

Ωστόσο, από το ποσό αυτό η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) έχει αναγνωρίσει μέχρι σήμερα μόλις 82 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το ίδιο ποσό που είχε ανακοινωθεί πριν από περίπου 15 μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν έχει υπάρξει πρόσθετη αναγνώριση δαπανών από την κυπριακή ρυθμιστική αρχή, παρά το γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει επιπλέον δαπάνες 52 εκατ. ευρώ στο διάστημα που μεσολάβησε.

Η διαφορά μεταξύ των ποσών που δηλώνει ο φορέας υλοποίησης και εκείνων που έχουν αναγνωριστεί από τη ΡΑΕΚ αναδεικνύει μία ακόμη σημαντική εκκρεμότητα για το έργο, η οποία συνδέεται άμεσα με το καθεστώς ανάκτησης των επενδυτικών δαπανών.

Πάντως, ο Κύπριος υπουργός διαχώρισε την καταβολή των 25 εκατ. ευρώ από την επιβάρυνση των καταναλωτών μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.

Όπως διευκρίνισε, οι Κύπριοι καταναλωτές θα αρχίσουν να καταβάλλουν το μερίδιο που τους αναλογεί μόνο μετά την ολοκλήρωση της διασύνδεσης και την έναρξη μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την Ελλάδα προς την Κύπρο.

"Αν δεν έρθει ρεύμα στην Κύπρο, δεν θα πληρώσουμε", ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του, με την οποία θέλησε να καταστήσει σαφές ότι η επιβάρυνση των καταναλωτών συνδέεται με την πραγματική λειτουργία του έργου. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ποσό που θα αναλογεί στους Κύπριους καταναλωτές προβλέπεται να αποπληρωθεί σε χρονικό ορίζοντα 30 ετών.

Ανοιχτό το ζήτημα της χρηματοδότησης

Την ίδια στιγμή, η κυπριακή κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζήτησης πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων, εφόσον το κόστος κατασκευής του GSI αυξηθεί.

Ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως η προσέλκυση νέων επενδυτών, η συμμετοχή επενδυτικών κεφαλαίων ή η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Μάλιστα, επιβεβαίωσε ότι η σχετική μελέτη της ΕΤΕπ για το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ το ενδεχόμενο συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο μετοχικό κεφάλαιο της διασύνδεσης θα εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά την ολοκλήρωση της μελέτης.

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι

Πέρα από τις οικονομικές εκκρεμότητες, ο κ. Δαμιανός αναγνώρισε ότι το έργο αντιμετωπίζει σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις, υπογραμμίζοντας ωστόσο τη στρατηγική του σημασία τόσο για την ενεργειακή επάρκεια της Κύπρου όσο και για τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Όπως ανέφερε, η Λευκωσία έχει πλήρη ενημέρωση από την Αθήνα για τις εξελίξεις γύρω από τη διασύνδεση, ενώ έκανε ειδική αναφορά στον ρόλο της Ελλάδας, της Γαλλίας και των γαλλικών συμφερόντων που συνδέονται με το έργο σε ό,τι αφορά την προστασία του.

Έτσι, το επόμενο δεκαήμερο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την πορεία του Great Sea Interconnector, με την ελληνική πλευρά να καλείται να δώσει το σινιάλο για την επανεκκίνηση των εργασιών και την κυπριακή κυβέρνηση να συνδέει με αυτή την εξέλιξη την ενεργοποίηση της συμφωνημένης χρηματοδότησης.

(Αναδημοσίευση από capital.gr)

Πηγή: https://energypress.gr/