Μιχάλης Μαστοράκης 

A-
Σε ανάλυση εφ’ όλης της ύλης προχωρούν οι διαχειριστές για το σχέδιο του Κάθετου Διαδρόμου προκειμένου να προσδιορίσουν επακριβώς τις παρεμβάσεις που χρειάζονται προκειμένου να καταστεί λειτουργικός τόσο για τις χώρες που ήδη συμμετέχουν όσο και ευρύτερα στα Βαλκάνια, λαμβάνοντας υπόψη την «αφαίρεση» 20 bcm ρωσικού αερίου από την περιοχή αρχής γενομένης από τον Νοέμβριο του 2027.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, η εν λόγω «άσκηση» εκ μέρους των διαχειριστών έρχεται σε συνέχεια των τελευταίων αποφάσεων για το project με τελευταία και κορυφαία εξέλιξη την ένταξη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στο Κάθετο Διάδρομο, διατηρώντας την ίδια στιγμή, πλήρως ανοικτά και επίκαιρα τα σχέδια περαιτέρω γεωγραφικής επέκτασης προς την Σερβία και την Ουγγαρία που ήδη παίρνουν μέρος στις σχετικές συναντήσεις και συζητήσεις αλλά και ευρύτερης γεωγραφικής διεύρυνσης στην περιοχή, συμπεριλαμβάνοντας και τα Δυτικά Βαλκάνια.

Η πρόσφατη τετραμερής Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας στο Βελιγράδι επιβεβαίωσε και ανανέωσε εκ νέου τόσο τις υπογραφές και την προσήλωση των διαχειριστών όσο και το ειδικό «πολιτικό βάρος» που πλέον συνοδεύει το project του Κάθετου Διαδρόμου με το σύνολο των χωρών να συμμερίζονται την άποψη ότι πρόκειται για μια «χρήσιμη εναλλακτική όδευση», οδεύοντας προς την ολική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Σε αυτή την κατεύθυνση, οι διαχειριστές, με σχετική πρωτοβουλία του ΔΕΣΦΑ και σε συνέχεια των διαβουλεύσεων που προηγήθηκαν τόσο κατά την τετραμερή στην Αθήνα τον Μάιο όσο και τον Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη, προχωρούν σε ανάλυση της κατάστασης προκειμένου να προσδιορίσουν επακριβώς το «είδος» και το εύρος του Κάθετου Διαδρόμου που απαιτείται στην περιοχή προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η ενεργειακή ασφάλεια όσο και η απρόσκοπτη με προσιτούς όρους διάθεση του καυσίμου στους χρήστες.

 Αναλυτικότερα, η «άσκηση» ξεκινάει από το «localisation» της κατανάλωσης ρωσικού αερίου, δηλαδή να προσδιορίσει γεωγραφικά τα σημεία κατανάλωσης των 20 bcm ρωσικού αερίου που σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά των Βαλκανίων, καθώς και τις περιοχές που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις προμήθειες εξ ανατολάς.

Έπειτα, η ανάλυση των διαχειριστών θα εστιάσει στο κομμάτι των υποδομών σε μια προσπάθεια τόσο να καταγράψουν τις δυνατότητες των υφιστάμενων εθνικών δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου κατά μήκος των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου όσο και πολύ περισσότερο τα «κενά» που ενδεχόμενα υπάρχουν και «υπαγορεύουν» την ανάπτυξη νέων υποδομών, πράγμα που επίσης θα αξιολογηθεί και από οικονομική σκοπιά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η προσέγγιση επί τυχόν νέων υποδομών, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, παραμένει «προσγειωμένη» με τους διαχειριστές να θέλουν να αποφύγουν stranded assets καθώς και συνολικότερα σχεδιασμούς που απέχουν και εν τέλει δεν εξυπηρετούν την πραγματικότητα της αγοράς, όπως θα μπορούσε να συμβεί με την κατασκευή ενός αγωγού που υπολειτουργεί.

Μάλιστα, γι’ αυτό το λόγο, οι σχετικές προσομοιώσεις αναμένεται να «τρέξουν» περισσότερο με δεδομένα διαχειριστών παρά με τους γενικούς «δείκτες» και τα νούμερα που περιλαμβάνονται στα στρατηγικά κείμενα των εμπλεκόμενων χωρών όπως είναι τα ΕΣΕΚ μιας και αυτά καταλήγουν να απέχουν από την πραγματική κατάσταση επί του πεδίου τόσο ως προς την χρήση του φυσικού αερίου όσο και ως προς την προοπτική απομείωσής του συν τω χρόνω με την πρόοδο της ενεργειακής μετάβασης.

Η συλλογή των δεδομένων, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές, έχει ήδη ολοκληρωθεί με το επόμενο βήμα να αποτελούν οι προσομοιώσεις επί των παραπάνω αξόνων με προοπτική να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του χρόνου, ώστε να αποτελέσουν βασικό αντικείμενο συζήτησης, μεταξύ άλλων, στη νέα συνάντηση των διαχειριστών του Κάθετου Διαδρόμου στη Σόφια τον Ιανουάριο του 2027.

Τέλος, η εν λόγω προσπάθεια τελεί εν γνώσει της Κομισιόν με τους διαχειριστές μάλιστα να σχεδιάζουν να νέες συναντήσεις στις Βρυξέλλες τόσο για να ενημερώσουν επί των «μετρήσεων» όσο και για να ζητήσουν την «αρωγή» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του όλου εγχειρήματος μιας και ο Κάθετος Διάδρομος προκύπτει στο «ευρωπαϊκό χάρτη» ως εναλλακτική του ρωσικού αερίου και εκ των βασικών οδεύσεων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.

Πηγή: https://energypress.gr/