Γιώργος Φιντικάκης 

Από την Τρίτη του Πάσχα αναμένεται να δουν οι οδηγοί τις πρώτες σημαντικές μειώσεις στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, στον απόηχο της πτώσης του πετρελαίου κάτω από τα 100 δολάρια μετά τη χθεσινή ανακοίνωση εκεχειρίας δύο εβδομάδων στον Περσικό.

Αλλά το τοπίο για την ώρα είναι εντελώς θολό, ΗΠΑ, Ιράν, Ισραήλ και Πακιστάν ερμηνεύουν τη συμφωνία καθένας με διαφορετικό τρόπο και όλα δείχνουν ότι πρόκειται για μια εύθραυστη ανάπαυλα με τον πόλεμο να έχει απλώς τεθεί σε παύση και χωρίς να υπάρχει ακόμη ορίζοντας για τη προσφορά και τις τιμές της επόμενης ημέρας.
 
Αν και ο μαύρος χρυσός υποχώρησε χθες στα 97 δολάρια το βαρέλι, παραμένει 38% ακριβότερος απ' ότι πριν το πόλεμο. Το δε, φυσικό αέριο ναι μεν έπεσε στα 45,2 ευρώ / Μεγαβατώρα, αλλά «τρέχει» με 40% αύξηση από τις 28 Φεβρουαρίου.
 
Ακόμη και να ανοίξουν άμεσα τα Στενά, από μόνο του αυτό δεν αρκεί για να ξαναπάρει μπροστά η παραγωγή του Κόλπου, εξηγούν οι αναλυτές. Η παγκόσμια ενεργειακή αγορά θα επανέλθει σε μια στοιχειώδη κανονικότητα και οι τιμές θα αρχίσουν να επιστρέφουν σε προπολεμικά επίπεδα μόνο εφόσον αποκατασταθεί η διαταραχή στη προσφορά.
 
Δεκάδες διυλιστήρια, υποδομές και πεδία πετρελαίου και αερίου σε εννέα χώρες του Κόλπου έχουν δεχθεί επιθέσεις. Αυτή τη στιγμή εκτός λειτουργίας βρίσκονται πάνω από 10% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και τουλάχιστον το 17% της ετήσιας εξαγωγικής ικανότητας LNG του Κατάρ για διάστημα 3-5 ετών, όπως είχε δηλώσει η Qatar Energy.
 
Σε αυτή τη κατεύθυνση μένει να φανεί είναι κατά πόσο οι χώρες του Κόλπου θα ξεκινήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και άλλων καυσίμων που έχουν αποθηκευμένα σε δεξαμενές κοντά στα Στενά. Ταυτόχρονα, εφόσον δεν υπάρξει νέα ανάφλεξη, ορισμένες γεωτρήσεις εκτιμάται ότι θα μπορέσουν να τεθούν και πάλι σε λειτουργία μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες.
 
Στα καθ’ ημάς, η εικόνα για τους εξοδούχους του Πάσχα δεν αλλάζει. Το ταξίδι θα γίνει με τιμές πάνω από τα 2 ευρώ στη βενζίνη, η οποία στις εθνικές οδούς αγγίζει τα 2,10 ευρώ και στις Κυκλάδες τα 2,20 ευρώ. Στα 2,071 ευρώ «παίζει» και το ντίζελ, που χωρίς την επιδότηση των είκοσι λεπτών θα έτρεχε σήμερα με 2,27 ευρώ.
Τα κόστη για τα ρεζερβουάρ μπορεί να αρχίσουν ελαφρώς να πέφτουν ακόμη και από σήμερα, ωστόσο η ουσιαστική μείωση θα φανεί μετά από 4-5 ημέρες, από τη Τρίτη του Πάσχα και μετά (τη Δευτέρα τα διυλιστήρια είναι κλειστά και δεν τιμολογούν νέες ποσότητες). Και αυτό φυσικά με τη παραδοχή ότι η πτωτική τάση θα συνεχιστεί και δεν θα έχουμε απρόοπτα. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, μπορεί ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα να ξαναδούμε τιμές κάτω από 2 ευρώ.

Στη κανονικότητα ωστόσο, δηλαδή στα προ πολέμου επίπεδα των 1,75 ευρώ, η βενζίνη θα αργήσει αρκετά να επιστρέψει, καθώς είναι τόσοι πολλοί ακόμη κίνδυνοι που η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου δεν θα είναι γραμμική, παρά θα συνοδευτεί από σκαμπανεβάσματα. Ιδιες είναι οι εκτιμήσεις και για το φυσικό αέριο.

Συνοψίζοντας, οι «άγνωστοι Χ» αυτή τη στιγμή είναι :

Η τήρηση της εκεχειρίας στο Περσικό που είναι εύθραυστη, ενώ οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στο Λίβανο συνεχίζονται. Το Ιράν προειδοποίησε χθες ότι δεν θα μεταβεί στις συνομιλίες στο Πακιστάν αν δεν υπάρξει εκεχειρία και στον Λίβανο. Χθες έκλεισε και πάλι τα Στενά, σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ. Επίσης είναι εντελώς ασαφές τι θα συμβεί μετά από 2 εβδομάδες. Για το.. μετά, δεν έχουν δοθεί εγγυήσεις από κανέναν και για κανένα.
Το μέγεθος των ζημιών που έχει υποστεί η ενεργειακή υποδομή του Κόλπου το οποίο παραμένει δύσκολο να αποτιμηθεί, καθώς πολλές χώρες έχουν δημοσιοποιήσει ελάχιστες πληροφορίες. Οι χώρες που προμηθεύονταν πετρέλαιο και αέριο από τον Κόλπο καταναλώνουν ήδη τα ενεργειακά αποθέματα που διέθεταν πριν από τον πόλεμο, συνεπώς όσο περισσότερο παρατείνεται η κρίση τόσο πιο επίμονες θα αποδειχθούν οι υψηλές τιμές.
Η επανέναρξη λειτουργίας της γιγάντιας υποδομής LNG Ρας Λαφάν στο Κατάρ. Από χθες η χώρα λέγεται ότι ξεκίνησε να κινητοποιεί μηχανικούς και εργάτες με στόχο την επανέναρξη μέρους της παραγωγής της μεγαλύτερης υποδομής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο κόσμο. Σύμφωνα με το Bloomberg, η γιγάντια ιαπωνική εταιρεία engineering Chiyoda Corporation εξετάζει το ενδεχόμενο επανέναρξης των εργασιών για μια μαζική επέκταση στις εγκαταστάσεις του Ρας Λαφάν.
Η επιστροφή στη περιοχή ενός μεγάλου αριθμού εξειδικευμένων εργαζόμενων που εγκατέλειψαν τις χώρες του Κόλπου μόλις ξέσπασε ο πόλεμος. Απασχολούνται στις ενεργειακές υποδομές (μηχανικών κλπ) και προέρχονται σε σημαντικό βαθμό από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να πειστούν ότι η σημερινή ανάπαυλα μπορεί να μετατραπεί σε σταθερή εκεχειρία ή πολύ περισσότερο, σε πραγματική συμφωνία ειρήνευσης.
Η επιβολή διοδίων ή μη στα πλοία. Το σχέδιο της δίμηνης εκεχειρίας περιλαμβάνει τη δυνατότητα σε Ιράν και Ομάν να επιβάλλουν τέλη στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ίσχυε καθώς θεωρούνταν διεθνής θαλάσσια οδό. Το Ιράν φέρεται να σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα έσοδα για ανοικοδόμηση.
Τι στάση θα τηρήσουν οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές των πλοίων. Αμφότεροι πρέπει να πειστούν ότι η συμφωνία δεν είναι μια εύθραυστη 15νθήμερη ανάπαυλα όπου απλώς ΗΠΑ και Ιράν αγόρασαν χρόνο για να διαχειριστούν τη κρίση, κλωτσώντας πιο κάτω το τενεκεδάκι, αλλά η βάση για να επιλυθεί το ζήτημα των Στενών.
Στο ερώτημα σε στέλεχος της αγοράς που συμμετείχε στις χθεσινές συσκέψεις του ΥΠΕΝ, τι βλέπει για το καλοκαίρι, όταν η Ευρώπη θα αρχίσει να ψάχνει φορτία αερίου για να καλύψει τα αποθέματα ενόψει χειμώνα, ο συνομιλητής μας δεν αποκλείει διακυμάνσεις στα 50-60 ευρώ / Μεγαβατώρα, δηλαδή νέα άνοδο παρά τη χθεσινή βουτιά στα 45,2 ευρώ.
 
Αναφορικά με τις χθεσινές συναντήσεις, τα στελέχη των Helleniq Energy και Motor Οil μετέφεραν στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου την εικόνα των πρώτων μειώσεων για βενζίνη και ντίζελ σε 4-5 ημέρες κατά τη σύσκεψη που είχαν μαζί του στο πλαίσιο των απανωτών συναντήσεων της ηγεσίας του ΥΠΕΝ με φορείς όλου του ενεργειακού κλάδου για να αποτιμηθεί η κατάσταση ενόψει Πάσχα.
Κατά τις συναντήσεις επιβεβαιώθηκε η πλήρης επάρκεια των αποθεμάτων από τους δύο ομίλους, με αμφότερους να έχουν φροντίσει να καλύψουν από άλλες πηγές τις ποσότητες που αντλούσαν από το Κόλπο, έχοντας εξασφαλίσει προμήθειες μέχρι και τα τέλη Μαίου  και «κλειδώνοντας» συνεχώς νέα φορτία.

Απελευθερώνει 2 εκατ. βαρέλια αποθεμάτων και η Ελλάδα

Κανονικά στο μεταξύ προχωρά η αποδέσμευση από τα στρατηγικά αποθέματα της Ελλάδας 2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, όπως έγραψε χθες το energypress (https://energypress.gr/news/petrelaio-enesi-2-ekat-barelion-stin-agora-apo-ta-eghoria-stratigika-apothemata-kathisyhastiki ), που με τη μορφή βενζίνης, ντίζελ και μαζούτ, θα πέσουν στην αγορά προκειμένου να αντιμετωπιστεί η διαταραχή, να ενισχυθεί η προσφορά και να συγκρατηθούν οι τιμές. Η έναρξη ισχύος του μέτρου ξεκινά με την έκδοση υπουργικής απόφασης που θα υπογράφει ο κ. Παπασταύρου. H ποσότητα αυτή είναι μακράν η μεγαλύτερη που έχουμε ποτέ αποδεσμεύσει ως χώρα.
Το ζήτημα εντάσσεται στην απόφαση που είχε λάβει ο ΙΕΑ το Μάρτιο για απελευθέρωση συνολικά 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και συζητήθηκε στη σύσκεψη του υπουργού με τους δύο δυιλιστηριακούς ομίλους.
 
«Σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, η Ελλάδα διατηρεί την επάρκεια εφοδιασμού της, χάρη στον έγκαιρο σχεδιασμό, τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τη στενή συνεργασία όλων των φορέων. Και αυτό, ανεξάρτητα από τη σταδιακή αποδέσμευση 2 εκατ. βαρελιών πετρελαιοειδών από τα αποθέματά μας που υπερκαλύπτουν τις υποχρεώσεις μας, στο πλαίσιο της δέσμευσης της χώρας μας ως μέλους του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας», όπως είπε ο κ. Παπασταύρου.
Αν και η ποσότητα είναι αρκετά μεγάλη και αντιστοιχεί στην εθνική κατανάλωση καυσίμων μιας περίπου εβδομάδας (300-310.000 βαρέλια την ημέρα) ή στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό 13% του συνόλου των στρατηγικών αποθεμάτων της χώρας (14-15 εκατ. βαρέλια), παράγοντες της αγοράς εξηγούν ότι δεν κινδυνεύουμε, καθώς έχουμε μεγάλο πλεόνασμα παραγωγής σε σχέση με τις ανάγκες μας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι σήμερα το 60% της παραγωγής των δύο ομίλων εξάγεται.

Πηγή: https://energypress.gr/