Ναταλία Κοντώση
Οι τελευταίες εβδομάδες στον ευρωπαϊκό χώρο των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) χαρακτηρίστηκαν από έντονη δραστηριότητα, καθώς οι εταιρείες προχωρούν σε συγχωνεύσεις και εξαγορές, τελικές αποφάσεις επενδύσεων (FID) και συμφωνίες με προμηθευτές, καλύπτοντας χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Φινλανδία, η Ρουμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Συνολικά, τα έργα που ανακοινώθηκαν και προωθήθηκαν φτάνουν περίπου τα 800MW, σηματοδοτώντας ένα νέο κύμα ανάπτυξης για την ήπειρο.
Μεταξύ των εταιρειών που προωθούν ενεργά τα έργα τους βρίσκονται οι EDF, Deutsche Telekom, Nofar Energy, Kallima, HybriX Energy, Olana, Engie και Hyperion Renewables.
Στη Γερμανία, η EDF Power Solutions εξασφάλισε σύμβαση για πέντε έργα BESS συνολικής ισχύος 250MW για τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς Amprion. Πρόκειται για τον λεγόμενο «αποκεντρωμένο Grid Booster», που στόχο έχει την ενίσχυση της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το βορρά προς το νότο της χώρας, αυξάνοντας την αξιοποίηση των γραμμών μεταφοράς και μειώνοντας τα κόστη για τους καταναλωτές. Τα έργα θα διαχειρίζεται η Amprion τον χειμώνα, ενώ η EDF θα τα χρησιμοποιεί το καλοκαίρι για εμπορικές και βοηθητικές λειτουργίες, παραμένοντας υπεύθυνη για τη λειτουργία και τη συντήρηση των μπαταριών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.
Οι νέοι παίκτες
Παράλληλα, η Nofar Energy, ανεξάρτητος παραγωγός ενέργειας, πούλησε το 49% του έργου Stendal 104,5MW/209MWh στη Γερμανία στην EB-SIM έναντι €25 εκατομμυρίων. Το έργο αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία το 2026, με τις μπαταρίες να παρέχονται από την κινεζική Sungrow. Η Nofar τόνισε ότι η πώληση αποφέρει απόδοση επένδυσης 47% και της επιτρέπει να απελευθερώσει κεφάλαια για την επέκταση σε διεθνείς αγορές.
Στον χώρο των τηλεπικοινωνιών, η Deutsche Telekom προχωρά την ανάπτυξη 300MWh συστημάτων BTM (behind-the-meter) στη Γερμανία, συνεργαζόμενη με τους ολοκληρωτές Pixii και Intilion. Μέχρι στιγμής έχουν τεθεί σε λειτουργία 24MWh στην τοποθεσία Bamberg, ενώ συνολικά 126MWh αναμένεται να είναι διαθέσιμα έως το τέλος του 2026, με εννέα μονάδες σε Münster, Hanover, Munich και Bamberg να βρίσκονται υπό κατασκευή.
Στο Βέλγιο, η Alfen υπέγραψε συμφωνία με την HybriX Energy για δύο μεγάλα έργα συνολικής ισχύος 35MW/140MWh, τα οποία θα συνδεθούν στο δίκτυο 150kV της Elia και θα περιλαμβάνουν 30 μονάδες TheBattery Elements η καθεμία. Η κατασκευή θα ξεκινήσει το 2026 με COD το 2027, ενώ τα έργα έχουν εξασφαλίσει μακροχρόνιες συμβάσεις μέσω του Μηχανισμού Αποζημίωσης Ισχύος (CRM). Παράλληλα, η Kallima εξασφάλισε χρηματοδότηση για BESS 50MW/100MWh στη Λιέγη, επίσης με συμβόλαιο CRM διάρκειας 15 ετών.
Στην Πορτογαλία
Στην Πορτογαλία, η Hyperion Renewables θα αναπτύξει δύο έργα BESS σε συνδυασμό με ηλιακά πάρκα, χρησιμοποιώντας τεχνολογία της Omexom και της Saft. Τα έργα θα παρέχουν συνολικά 16MW ισχύος και 64MW χωρητικότητας με διάρκεια 4 ωρών, αυξάνοντας την αποδοτικότητα των εγκαταστάσεων και μειώνοντας τις απώλειες κατά τις περιόδους υψηλής ηλιακής παραγωγής. Η ανάπτυξη υποστηρίζεται από το πορτογαλικό πρόγραμμα Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (PRR) που χρηματοδοτεί συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
Στην Ιταλία, η Engie απέκτησε BESS 52MW στην Τοσκάνη από την ReFeel New Energy (SUSI Partners). Το έργο είναι έτοιμο για κατασκευή και διαθέτει 15ετή σύμβαση στην αγορά ισχύος. Η ιταλική αγορά BESS αναμένεται να αναπτυχθεί περαιτέρω μετά την ολοκλήρωση της πρώτης δημοπρασίας MACSE, που εξασφάλισε 10GWh χωρητικότητας κυρίως στο νότο της χώρας.
Στη Φινλανδία, η Olana Energy επεκτείνει τον στόλο BESS που κατέχει και λειτουργεί σε 72MW έως το τέλος του 2026, προσθέτοντας νέα έργα στο pipeline της. Παράλληλα, αναπτύσσει ένα μεγάλο έργο στη Λιθουανία 70MW/140MWh, με FID τον Σεπτέμβριο 2025.
Στη Ρουμανία, η Toki Power απέκτησε BESS 150MW/300MWh, αξιοποιώντας το πρόγραμμα Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την απαλλαγή από τέλη για φόρτιση από το δίκτυο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η SSE Renewables προχωρά στην κατασκευή BESS 100MW στο Derrymeen, Βόρεια Ιρλανδία, προσφέροντας δύο ώρες αποθήκευσης (200MWh) και συμμετοχή στην ενιαία αγορά ηλεκτρισμού της νήσου (SEM).
Ταχεία ανάπτυξη
Η δραστηριότητα των τελευταίων εβδομάδων καταδεικνύει την ταχεία ανάπτυξη των BESS στην Ευρώπη, με έργα που ενισχύουν τη σταθερότητα των δικτύων, βελτιώνουν την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών και δημιουργούν οικονομικές ευκαιρίες για επενδυτές και καταναλωτές. Με περίπου 800MW νέας ισχύος σε εξέλιξη, η ευρωπαϊκή αγορά αποθήκευσης ενέργειας εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης δυναμικής, ενισχύοντας τον δρόμο προς τη σταθερή και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση.
Οι εκτιμήσεις για την 5ετία
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική φάση για την ανάπτυξη των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (Battery Energy Storage Systems – BESS). Η πρόσφατη έκθεση European Market Outlook for Battery Storage 2025‑2029 της SolarPower Europe εκτιμά πώς θα εξελιχθεί η αγορά την επόμενη πενταετία, υπό τρία διαφορετικά σενάρια ανάπτυξης — χαμηλό, μεσαίο και υψηλό. Η ανάλυση καλύπτει τόσο τις οικιακές και επιχειρηματικές εφαρμογές όσο και τα μεγάλης κλίμακας έργα δικτύου, ενώ εντοπίζει καίριους παράγοντες που διαμορφώνουν την πορεία της αγοράς.
Το 2024 σημειώθηκε για ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά ρεκόρ εγκαταστάσεων BESS σε ολόκληρη την Ευρώπη, με 21,9 GWh νέας χωρητικότητας και συνολικό στόλο που έφτασε τα 61,1 GWh. Ωστόσο, η ετήσια αύξηση περιορίστηκε στο 15%, μετά από τρία χρόνια διπλασιασμού των νέων εγκαταστάσεων ετησίως. Αυτό δείχνει ότι, παρά τα υψηλά απόλυτα νούμερα, ο ρυθμός επέκτασης επιβραδύνεται σε σχέση με το παρελθόν.
Τα μεγάλα έργα
Μια από τις πιο σημαντικές τάσεις που επισημαίνονται στην έκθεση είναι η μετατόπιση προς μεγάλης κλίμακας αποθήκευση που συνδέεται με το δίκτυο ηλεκτροδότησης (utility‑scale). Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το 2025 η μερίδα του λέοντος των νέων εγκαταστάσεων θα προέρχεται από μεγάλα έργα, αποτελώντας περίπου 55 % των νέων προσθηκών. Αυτή η τάση ενισχύεται από τις ανάγκες για ευελιξία και σταθερότητα των δικτύων καθώς αυξάνονται οι μεταβλητές ανανεώσιμες πηγές, όπως η ηλιακή και αιολική ενέργεια.
Στο σενάριο μεσαίας ανάπτυξης, που θεωρείται το πιο ρεαλιστικό υπό τις τρέχουσες συνθήκες, οι ετήσιες εγκαταστάσεις αναμένεται να φτάσουν σχεδόν 29,7 GWh το 2025 (αύξηση περίπου 36 % σε σύγκριση με το 2024). Με προοπτική προς το 2029, οι ετήσιες προσθήκες ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 118 GWh, περίπου πέντε φορές περισσότερο από το 2024, οδηγώντας τη συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητα σε περίπου 400 GWh σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παρόμοια, το υψηλό σενάριο, που θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με πολύ ισχυρή πολιτική στήριξη και βελτίωση των επενδυτικών πλαισίων, προβλέπει ότι η συνολική χωρητικότητα μέχρι το 2029 θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 600 GWh. Αντίθετα, στο χαμηλότερο σενάριο οι εγκαταστάσεις θα περιοριστούν γύρω στα 250 GWh.
Η οικιακή αποθήκευση
Μια σημαντική αλλαγή αφορά τη δομή της αγοράς: η οικιακή αποθήκευση αναμένεται να μειώσει το μερίδιό της, καθώς η βιωσιμότητα μικρών συστημάτων μπροστά στον μετρητή (behind‑the‑meter) παλεύει με υψηλό κόστος και αδύναμη πρόσβαση σε δίκτυα εσόδων. Αντίθετα, τα μεγάλης κλίμακας συστήματα και οι λύσεις για το εμπορικό και βιομηχανικό (C&I) κομμάτι αναπτύσσονται ταχύτερα, με περιθώρια για συνδυασμένες λειτουργίες που αυξάνουν την αξία (π.χ. arbitrage, υπηρεσίες δικτύου).
Σε γεωγραφικό επίπεδο, σημαντικές αγορές όπως η Γερμανία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες αναμένεται να διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στην επέκταση της αποθήκευσης, προσφέροντας περίπου τα ¾ της νέας χωρητικότητας στην ευρωπαϊκή ήπειρο μέχρι το 2029.
Παρά την αισιοδοξία για τη μελλοντική ανάπτυξη, η έκθεση επισημαίνει ότι ακόμη και το σενάριο των 400 GWh μέχρι το 2029 παραμένει αισθητά κάτω από τις ανάγκες του ενεργειακού συστήματος, σύμφωνα με άλλες αναλύσεις (π.χ. η μελέτη Mission Solar 2040 που θέτει στόχο πάνω από 780 GWh μέχρι το 2030 για πλήρη υποστήριξη της μετάβασης στις ανανεώσιμες).
Πηγή: https://energypress.gr/