Ναταλία Κοντώση 

Σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και η κλιματική ουδετερότητα βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας, το βιομεθάνιο και το βιοαέριο αναδεικνύονται σε κρίσιμους πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της 15ης ετήσιας Στατιστικής Έκθεσης της European Biogas Association (EBA), που παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες και αποτυπώνει με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο την κατάσταση και τις προοπτικές της αγοράς βιοαερίων στην Ευρώπη για την περίοδο 2024–2025.

Ενεργειακή εξάρτηση και η ανάγκη για εγχώριες λύσεις

Η έκθεση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα. Από τα 332 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου που καταναλώθηκαν συνολικά στην ΕΕ-27, τα 273 bcm εξακολουθούν να προέρχονται από εισαγωγές. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει με σαφήνεια την ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης εγχώριων, ανανεώσιμων και αξιόπιστων ενεργειακών λύσεων.

Τα βιοαέρια –βιοαέριο και βιομεθάνιο– προσφέρουν μια άμεση και εφαρμόσιμη απάντηση, μειώνοντας τη στρατηγική ενεργειακή εξάρτηση και ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας στο πλαίσιο της απανθρακοποίησης.

Ο ρόλος των βιοαερίων στη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ρόλος των βιοαερίων στο ηλεκτρικό σύστημα της Ευρώπης. Σύμφωνα με την EBA, η διαθέσιμη ισχύς ελεγχόμενης, ευέλικτης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (dispatchable power generation) έχει μειωθεί αισθητά: από 424 GW το 2012 σε περίπου 380 GW το 2023.

Καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ αυξάνεται, η ανάγκη για πηγές ενέργειας που μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση σε περιόδους χαμηλής ηλιοφάνειας ή άπνοιας γίνεται επιτακτική. Το βιοαέριο και το βιομεθάνιο, ως καθαρές και ελεγχόμενες μορφές ενέργειας, λειτουργούν ως κρίσιμος παράγοντας εξισορρόπησης του δικτύου.

Περιορισμένη αλλά σταθερή αύξηση της παραγωγής

Παρά τη στρατηγική σημασία τους, η ανάπτυξη του κλάδου παραμένει συγκρατημένη. Η συνολική παραγωγή βιοαερίου και βιομεθανίου ανήλθε το 2024 στα 22 bcm, έναντι 21,7 bcm το 2023. Από αυτά, τα 19 bcm παρήχθησαν στην ΕΕ-27.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο σύνολο της εσωτερικής κατανάλωσης φυσικού αερίου χωρών όπως το Βέλγιο, η Δανία και η Ιρλανδία μαζί και καλύπτει περίπου το 6% της συνολικής κατανάλωσης φυσικού αερίου της Ένωσης.

Το βιομεθάνιο ως κινητήριος μοχλός της αγοράς

Το βιομεθάνιο αποτελεί τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο κλάδο της αγοράς. Το 2024, η παραγωγή του έφτασε τα 5,2 bcm, εκ των οποίων τα 4,3 bcm παρήχθησαν εντός της ΕΕ-27. Η συνολική εγκατεστημένη δυναμικότητα παραγωγής βιομεθανίου στην Ευρώπη ανέρχεται πλέον σε 7 bcm ετησίως.

Η ανάπτυξη αυτή συνδέεται άμεσα με την ικανότητα του βιομεθανίου να εγχέεται απευθείας στα υφιστάμενα δίκτυα φυσικού αερίου, μειώνοντας το κόστος προσαρμογής και ενισχύοντας τη λειτουργική του αξία.

Περισσότερες μονάδες, μεγαλύτερες εγκαταστάσεις

Η Ευρώπη έκλεισε το 2024 με 1.620 μονάδες παραγωγής βιομεθανίου, 111 περισσότερες σε σχέση με το 2023, ενώ τουλάχιστον το 86% αυτών είναι συνδεδεμένες με το δίκτυο.

Η γεωγραφική εξάπλωση της παραγωγής είναι επίσης εντυπωσιακή: 25 χώρες παράγουν πλέον βιομεθάνιο. Στον χάρτη προστέθηκαν τα τελευταία χρόνια η Πορτογαλία, η Λιθουανία, η Ουκρανία, ενώ το 2025 η Πολωνία πραγματοποίησε την πρώτη της έγχυση βιομεθανίου στο δίκτυο.

Οι μονάδες βιομεθανίου είναι κατά μέσο όρο πολύ μεγαλύτερες από τις παραδοσιακές μονάδες βιοαερίου για ηλεκτροπαραγωγή και θερμότητα, με μέσο μέγεθος 483 m³/ώρα.

Ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον έως το 2030

Παρά τα εμπόδια, το επενδυτικό ενδιαφέρον παραμένει έντονο. Έως το 2030, έχουν ήδη δεσμευθεί 28,4 δισ. ευρώ ιδιωτικών κεφαλαίων για την ανάπτυξη του βιομεθανίου στην Ευρώπη, γεγονός που αποδεικνύει την εμπιστοσύνη της αγοράς στις μακροπρόθεσμες προοπτικές του κλάδου.

Βιώσιμες πρώτες ύλες και κυκλική οικονομία

Η έκθεση καταγράφει σαφή στροφή προς πιο βιώσιμες πρώτες ύλες, με υψηλότερα οφέλη σε όρους μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αγροτικά υπολείμματα, οργανικά αστικά απόβλητα, ιλύς βιολογικών καθαρισμών και βιομηχανικά παραπροϊόντα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της παραγωγής, ενισχύοντας την κυκλική οικονομία και μειώνοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Digestate: το «κρυφό» πλεονέκτημα του βιοαερίου

Το 2024 παρήχθησαν στην Ευρώπη περίπου 25 εκατ. τόνοι digestate (xωνευμένο υπόλειμμα), οι οποίοι αξιοποιούνται ως οργανικά λιπάσματα και βελτιωτικά εδάφους. Ήδη σήμερα μπορούν να αντικαταστήσουν το 17% των αζωτούχων λιπασμάτων της ΕΕ.

Με την προβλεπόμενη ανάπτυξη του κλάδου, το digestate θα μπορούσε έως το 2040 να υποκαταστήσει πάνω από το 65% του μη ανανεώσιμου αζώτου, μειώνοντας το κόστος για τον αγροτικό τομέα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της γεωργίας.

Ρυθμιστική αβεβαιότητα και η ανάγκη πολιτικής συνοχής

Παρά τη δυναμική, η EBA προειδοποιεί ότι η έλλειψη σταθερών και συνεκτικών ρυθμιστικών πλαισίων επιβραδύνει την ανάπτυξη του τομέα. Η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ ευρωπαϊκών θεσμών και εθνικών κυβερνήσεων θεωρείται κρίσιμη για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Η προοπτική μιας «Τριμερούς Συμφωνίας για το Βιοαέριο» (Biogas Tripartite Agreement) αναδεικνύεται ως βασικό εργαλείο για τη δημιουργία προβλέψιμων πολιτικών και την ενίσχυση της ζήτησης για ανανεώσιμα αέρια.

Ένα στρατηγικό στοίχημα για το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης

Το βιομεθάνιο και το βιοαέριο δεν αποτελούν πλέον περιθωριακές τεχνολογίες, αλλά στρατηγικά εργαλεία για την ενεργειακή ασφάλεια, την κλιματική πολιτική και την αγροτική ανάπτυξη της Ευρώπης. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κινηθεί με την απαιτούμενη ταχύτητα και πολιτική βούληση ώστε να αξιοποιήσει πλήρως αυτό το δυναμικό.

Βιοαέριο & βιομεθάνιο

Το βιοαέριο είναι μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας που παράγεται μέσω της αναερόβιας χώνευσης βιομάζας, οργανικών αποβλήτων ή υπολειμμάτων. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται σε αντιδραστήρες βιοαερίου, όπου η οργανική ύλη αποσυντίθεται απουσία οξυγόνου με τη βοήθεια βακτηρίων, απελευθερώνοντας ένα μείγμα αερίων που περιέχει 45–85% μεθάνιο (CH₄) και 25–50% διοξείδιο του άνθρακα (CO₂). Το μείγμα αυτό αποτελεί ένα πολύτιμο ανανεώσιμο καύσιμο που μπορεί να αξιοποιηθεί σε πλήθος εφαρμογών, από την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας έως και τη χρήση στις μεταφορές. Με την αναβάθμιση του βιοαερίου μέσω καθαρισμού από CO₂, H₂O, H₂S και άλλες προσμίξεις, προκύπτει το βιομεθάνιο – ένα καύσιμο ίδιας θερμογόνου αξίας και χημικής σύστασης με το φυσικό αέριο. Το βιομεθάνιο μπορεί να διοχετευθεί απευθείας στο υφιστάμενο δίκτυο φυσικού αερίου, χωρίς να απαιτούνται νέες υποδομές, καθιστώντας το κεντρικό εργαλείο για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης.

Παγκόσμιος ηγέτης η Ευρώπη 

Το βιοαέριο και το βιομεθάνιο συνιστούν βιώσιμες, καθαρές και εγχώριες πηγές ενέργειας που μειώνουν τις εκπομπές σε όλη την αλυσίδα αξίας. Η αξιοποίησή τους είναι καθοριστική για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου στους τομείς της βιομηχανίας, των μεταφορών, της γεωργίας και των κτιρίων. Επιπλέον, το βιομεθάνιο μπορεί να παράγεται και να αποθηκεύεται εντός Ευρώπης, εξασφαλίζοντας ενεργειακή ασφάλεια και περιορίζοντας την εξάρτηση της ΕΕ από εισαγωγές φυσικού αερίου.

Η Ευρώπη είναι σήμερα παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή βιοαερίου και βιομεθανίου. Για να επιτευχθούν οι στόχοι του 2030 και οι κλιματικοί στόχοι του 2050, απαιτείται πολλαπλασιασμός της παραγωγής. Επειδή τα δύο αυτά καύσιμα είναι τεχνολογικά ώριμα και οικονομικά ανταγωνιστικά, μπορούν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση χωρίς επιβάρυνση των καταναλωτών.

Πηγή: https://energypress.gr/